توسط : یکی از پرمصرفترین داروها برای کاهش اضطراب و کمک برای داشتن خوابی راحت قرص کلردیازپوکساید است. این دارو که در دوزهای 5 میلیگرم و 10 میلیگرم در دسترس میباشد، معمولاً توسط پزشک برای کاهش اختلال اضطراب تجویز میشود. اگر شما هم از اختلال اضطراب رنج میبرید و به دنبال کسب اطلاعاتی دربارهی داروهای مناسب برای کنترل این وضعیت هستید و یا سوالهایی دربارهی شرایط مصرف این قرص، قطع کردن آن، شرایط مصرف کنندهها و میزان دوز مصرف این دارو دارید میتوانید جواب همهی این سوالها را در این مقاله بخوانید. با کافه نبض همراه باشید.
کلردیازپوکساید (Chlordiazepoxide) چیست؟
کلردیازپوکساید دارویی متعلق به گروه بنزودیازپینها میباشد. این داروها بر روی مغز و سیستم عصبی مرکزی تاثیر میگذارند و باعث ایجاد احساس آرامش میشوند.
این دارو که در سال ۱۹۵۸ ثبت اختراع شد اولین بار در سال ۱۹۶۰ برای مصارف پزشکی مورد تایید قرار گرفت و اولین دارو از خانوادهی بنزودیازپین بود. بنزودیازپینها در ابتدا مورد اقبال عمومی قرار گرفتند اما در ادامه با توجه به دستورالعملهای پزشکی محدودیتهایی برای مصرف آنها ایجاد شد.
قرص کلردیازپوکساید که با نام تجاری لیبریوم (Librium) عرضه میشود، دارویی چند کاربردی بوده و اثر تسکین بخش آن اثبات شده است.
این دارو گروهی از مواد شیمیایی را در مغز تحت تاثیر قرار میدهد که عدم اعتدال آنها باعث ابتلا به اضطراب میشود.
این دارو دارای خواص جالب توجهی همچون فراموشی، ضدتشنج، ضداضطراب، خوابآور، آرامبخش و شل کننده عضلات اسکلتی است.
مکانیسم اثر کلردیازپوکساید چگونه است؟
بنزودیازپینها انتقال دهندههای عصبی (گابا) مغز را تحت تاثیر قرار میدهند و باعث افزایش عمل این انتقال دهندهها میشوند.
به این ترتیب مقدار یون کلری که وارد سلولها میشوند افزایش پیدا میکند و باعث افزایش بیش از حد قطبی شدن غشا میشوند.
اثرات بازدارندگی عصبی این دارو میتواند منجر به خواصی از قبیل آرام بخش، خواب آور، ضداضطراب و شل شدن عضلات شود.
کلردیازپوکساید در چه شرایطی تجویز میشود؟
قرص کلردیازپوکساید معمولاً برای درمان اضطراب به صورت کوتاه مدت تجویز میشود. برای رفع ترس و اضطراب پیش از عمل جراحی نیز از این دارو استفاده میکنند.
همچنین این دارو یک شلکنندهی عضلات است و برای افرادی که قصد ترک الکل را دارند معمولا تجویز میشود.
یکی از عوارض سم زدایی الکل، گرفتگی عضلانی است که این دارو با اثر شلکنندگی خود باعث تسکین افرادی که در تلاش برای ترک الکل هستند، میشود.
هشدارهای مصرف داروی کلردیازپوکساید
مصرف قرص کلردیازپوکساید موجب اختلالاتی در تواناییهای ذهنی بیمار میشود. لازم است پس از مصرف این دارو از انجام فعالیتهایی که نیاز به تمرکز زیاد دارند مانند رانندگی و کار با ماشین آلات خودداری شود.
همچنین لازم به ذکر است که این دارو ممکن است موجب اختلال در هوشیاری ذهنی کودکان شود.
برخی دیگر از هشدارهایی که باید در خصوص مصرف این دارو در نظر بگیرید، عبارتند از:
- استفادهی همزمان این دارو با الکل باعث افزایش اختلالات ذهنی و فیزیکی میشود.
- استفادهی همزمان این دارو با مخدرها ممکن است باعث ایجاد وقفه تنفسی، رفتن به کما و حتی مرگ شود.
- بیمارانی که دچار نارسایی کبدی و نارسایی کلیوی هستند، با احتیاط این دارو را مصرف کنند.
- اگر در حین مصرف این دارو افکاری مانند خودکشی سراغ بیمار آمد این علائم باید سریعاً به پزشک گزارش شوند.
- قبل از آغاز مصرف کلردیازپوکساید لازم است سایر داروهای مصرفی بیمار توسط پزشک بررسی شوند، تا در صورت لزوم دوز داروها تغییر یابند یا داروهای جایگزین تجویز شوند.
- مصرف این دارو ممکن است در سالمندان باعث ایجاد عدم تعادل شود.
- قطع مصرف ناگهانی این قرص میتواند عوارضی مانند تشنج، لرز، استفراغ و گرفتگی های عضلانی را به دنبال داشته باشد. این علائم در افرادی که این دارو را به مدت طولانی یا در دوزهای بالا مصرف کردهاند شدیدتر خواهد بود.
- مصرف کلردیازپوکساید ممکن است باعث بی نظمیهای جزئی در قاعدگی شود.
توصیههای پیش از مصرف قرص کلردیازپوکساید
پیش از آغاز مصرف دارو موارد زیر را به پزشک خود اطلاع دهید:
- لیست داروهای مصرفی
- بارداری
- شیردهی
- سابقهی ابتلا به بیماریهای کلیوی
- سابقهی ابتلا به بیماریهای کبدی
- سابقهی حساسیتهای دارویی
- سابقهی بیماریهای روانی مانند افسردگی، وسواس، اختلالات شخصیتی و فوبیا
- مصرف الکل
- مصرف مواد مخدر
هشدار و پرهیزهای پس از مصرف دارو
- بدون تجویز پزشک از مصرف دارو، تغییر دوز مصرفی و قطع مصرف دارو خودداری کنید.
- کلردیازپوکساید با برخی داروها از جمله آنتی اسیدها و داروهای ضدافسردگی تداخل دارویی دارد.
- مصرف کلردیازپوکساید ممکن است عوارض جانبی سایر داروها را تشدید کند مانند داروهای تسکین دهنده درد و سرفه.
- مصرف این دارو میتواند بر نتیجهی برخی از آزمایشها تاثیر بگذارد. اطمینان حاصل کنید که پرسنل آزمایشگاه و پزشک از داروهایی که شما استفاده مصرف می کنید، مطلع هستند.
- سیگار کشیدن میتواند اثربخشی این دارو را (از طریق القای آنزیم کبد) کاهش دهد. اگر سیگار میکشید یا اخیراً سیگار را ترک کردهاید به پزشک خود بگویید زیرا ممکن است نیاز به تنظیم مجدد دوز باشد.
مقدار مصرف دارو کلردیازپوکساید
مقدار و نحوهی مصرف داروی کلردیازپوکساید با توجه به سن بیمار و نوع بیماری متفاوت میباشد و باید توسط پزشک تعیین شود.
دوز داروی کلردیازپوکساید برای بزرگسالان
از قرص کلردیازپوکساید برای کنترل و درمان بیماریهای متفاوتی استفاده میشود. تعیین دوز مناسب این دارو بسته به تشخیص بیماری و واکنش بیماران نسبت به این دارو باید توسط پزشک انجام شود. بنابراین به اطلاعاتی که در این مقاله درباره دوز مصرفی دارو آورده میشود نباید تکیه کرد و بدون تجویز و تصمیم پزشک به هیچ عنوان خودسرانه از آن مصرف نکنید.
در ادامه به معرفی مقدار و نحوهی مصرف معمول داروی کلردیازپوکساید برای بیماریهای مختلف میپردازیم.
اضطراب:
- تسکین اختلالات اضطرابی خفیف: ۵ یا ۱۰ میلیگرم، ۳ یا ۴ بار در روز.
- تسکین اختلالات اضطرابی شدید: ۲۰ یا ۲۵ میلیگرم، ۳ یا ۴ در روز
- تسکین اختلالات اضطرابی در بیماران سالمند: ۵ میلیگرم، ۲ تا ۴ بار در روز
- اضطراب قبل از جراحی: ۵ تا ۱۰ میلی گرم، ۳ یا ۴ بار در روز و یا ۵۰ تا ۱۰۰ میلی گرم عضلانی ۱ ساعت قبل از عمل
تسکین علایم محرومیت از الکلیسم حاد:
۵۰ تا ۱۰۰ میلی گرم در ابتدا. حداثر دوز مصرفی در روز ۳۰۰ میلی گرم میباشد.
دوز مصرفی برای کودک بالای ۶ سال
به دلیل واکنش متفاوت کودکان نسبت به داروهایی که بر روی سیستم اعصاب مرکزی تاثیر میگذارند بهتر است درمان از پایینترین دوز ممکن آغاز شود و در صورت کسب نتایج مطلوب میتوان دوز دارو را افزایش داد.
دوز مصرفی این دارو برای کودکان بالای ۶ سال ۲ تا ۴ بار در روز به میزان ۵ میلی گرم میباشد که میتوان آن را تا ۱۰ میلی گرم ۲ تا ۳ بار در روز افزایش داد.
موارد احتیاط مصرف
افرادی که شرایط زیر را دارند باید داروی کلردیازپوکساید را با احتیاط مصرف کنند:
- خانمهای باردار
- خانمهایی که قصد بارداری دارند.
- خانمهایی که در دوران شیردهی هستند.
- افرادی که مبتلا به مشکلات تنفسی میباشند.
- افرادی که دچار اختلال در خواب هستند.
- افراد مبتلا به بیماریهای کبدی
- افراد مبتلا به بیماریهای کلیه
- افرادی که مبتلا به بیماریهای روانی هستند.
- افرادی که از ضعف شدید عضلانی رنج میبرند.
- افرادی که به اختلالات ارثی خونی مبتلا هستند.
- افرادی که به داروهای گروه بنزودیازپین حساسیت دارند.
مصرف قرص کلردیازپوکساید در سالمندان
در مورد بیماران سالمند و کمتوان بهتر است میزان تجویز دارو را به کمترین میزانی که احتمال میرود موثر باشد، کاهش داد تا خطر آرام بخشی بیش از حد (oversedation) را به دنبال نداشته باشد.
دوز پیشنهادی اولیه برای این بیماران ۱۰ میلی گرم یا کمتر در روز میباشد که در صورت نیاز و داشتن شرایط لازم توسط بیمار میتوان این مقدار را به تدریج افزایش داد.
مصرف در کودکان بیش فعال و دارای مشکلات اعصاب و روان
با توجه به واکنشهای هیجانی، برانگیخته و همراه با خشم که از طرف کودکان بیش فعال دیده میشود، ممکن است مصرف داروی کلردیازپوکساید باعث ایجاد افسردگی در این کودکان شود.
انجام اقدامات حفاظتی از کودکانی که این دارو را مصرف میکنند ضروری است.
ملاحظات پیش از مصرف در بارداری و شیر دهی
مصرف قرص کلردیازپوکساید در دوران بارداری و شیردهی به هیچ وجه توصیه نمیشود. طبق طبقه بندی FDA این دارو در گروه D قرار دارد و مصرف آن در دوران بارداری برای جین خطرناک میباشد. این دارو میتواند باعث به وجود آمدن ناهنجاریهای مادرزادی در جنین شود.
داروی کلردیازپوکساید از طریق شیر مادر به کودک منتقل میشود و میتواند به کودک شیرخوار آسیب برساند.
در صورت شیردهی قبل از تجویز دارو با پزشک خود مشورت کنید. اثرات این دارو بر روی کودکان شیرخوار عبارتند از:
- رخوت کودک
- اختلال در تغذیه ی کودک
- اختلال در وزن گیری کودک
شرایط قطع مصرف داروی کلردیازپوکساید
قطع مصرف داروی کلردیازپوکساید باید زیر نظر پزشک و با کاهش دوز مصرفی صورت گیرد. قطع ناگهانی این دارو عوارض زیادی را برای بیمار به دنبال دارد.
بیمارانی که این دارو را به مدت طولانی یا در دوزهای بالا مصرف کردهاند این علائم را به صورت شدیدتری تجربه خواهند کرد.
تعدادی از این عوارض عبارتند از:
- احساس کسالت
- لرز
- بی خوابی
- استفراغ
- تشنج
- گرفتگی های شکمی و عضلانی
کلردیازپوکساید با چه داروهایی تداخل دارد؟
مصرف داروی کلردیازپوکساید با تعدادی از داروها ایجاد تداخل دارویی میکند. تعدادی از این داروها عبارتند از:
- آنتی اسیدها
- برخی از داروهای ضدافسردگی خاص مانند مثل فلوکستین، فلوواکسامین، نفازودون و…
- مسکنهای اپیوئیدی مانند کدئین، هیدرو کودون
- داروهای خواب آور یا ضد اضطراب مانند مثل آلپرازولام، لورازپام و زولپیدم
- داروهای شل کننده عضلانی مانند سیکلوبنزاپرین و کاریزوپروودول
- آنتی هیستامینها مانند سیتریزین و دیفن هیدرامین
- داروهای ضدآلرژی
موارد منع مصرف قرص کلردیازپوکساید
در صورت ابتلا به حساست مفرط نسبت به کلردیازپوکساید از مصرف این دارو خود داری کنید.
این دارو ممکن است با برخی داروهای ضدقارچ، داروهای ضد افسردگی، شل کنندههای عضلانی، قرصهای آرام بخش، قرصهای خواب، داروهای تشنج، مهارکنندههای پروتئاز HIV و مسدود کنندههای کانال کلسیم تداخل دارویی داشته باشد.
قبل از تجویز دارو حتماً لیست داروهای مصرفی خود را در اختیار پزشک قرار دهید.
عوارض کلردیازپوکسید چیست؟
کلردیازپوکسید در کنار اثرات آرامبخشی که دارد، عوارضی نیز در پی داشته که اگر در روند زندگی شما اختلالی ایجاد کند، باید حتما با پزشک خود مشورت کرده و در صورت صلاحدید او دارو خود را عوض کنید. برخی از این عوارض آن مانند مشکلات قلبی، عصبی، هورمونی و گوارشی میتوانند بسیار آزاردهنده باشند.
کلردیازپوکساید و خودکشی
یکی از خطرناکترین عوارض مصرف داروی کلردیازپوکساید که تاثیرش بر فکر کردن و یا حتی اقدام به خودکشی در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان است.
این اتفاق بیشتر در چند ماه اول شروع درمان با این دارو اتفاق میافتد. هنگامی که شخص بیمار برای اولین بار از این دارو استفاده می کند، پزشک و خانواده باید از نزدیک مراقب این شخص باشند. آنها باید به دنبال تغییر رفتار یا بدتر شدن علائم افسردگی در بیمار باشند.
کلردیازپوکساید و لاغری
یکی از عوارض احتمالی قرص کلردیازپوکساید که در بعضی از بیماران مشاهده شده است کاهش وزن میباشد.
مصرف این دارو باید صرفاً جهت کنترل اضطراب و زیر نظر پزشک صورت گیرد. مصرف خود سرانهی این دارو برای کاهش وزن می تواند عوارض جدی به دنبال داشته باشد.
همچنین سیر کاهش وزن پس از مصرف این دارو حدود ۵ ماه طول میکشد و بعد از این مدت احتمال بازگشت به وزن قبلی وجود دارد.
لیست داروهای مشابه کلردیازپوکساید
داروهایی که کاربردی نزدیک به قرص کلردیازپوکساید دارند عبارتند از:
- میدازولام
- اگزازپام
- کلونازپام
- دیازپام
- آلپرازولام
- فلورازپام
شیوهی نگهداری قرص کلردیازپوکساید
قرص کلردیازپوکساید را دور از دسترس کودکان نگه دارید. محل نگهداری این دارو باید جای خشک و خنک و به دور از گرما و نور خورشید باشد.
سوالات متداول:
در این قسمت به سولات متداول شما درباره ی قرص کلردیازپوکساید پاسخ میدهیم. با ما همراه باشید.
داروی کلردیازپوکساید با اثری که بر روی ناقلهای عصبی میگذارد، باعث ایجاد آرامش در بدن انسان میشود.
این دارو ضد اضطراب و آرام بخش میباشد.
زاناکس یکی از نامهای تجاری قرص آلپرازولام است. آلپرازولام هم مانند کلردیازپوکساید متعلق به خانوادهی بنزودیازپینها میباشد و اثرات ضد اضطراب و آرام بخش دارد ولی قویترین قرص این خانواده است و بیشتر برای درمان حملات وحشت تجویز میشود.
مدت زمان مصرف قرص کلردیازپوکساید و میزان مصرف آن باید توسط پزشک مشخص شود. معمولاً این دارو برای بیش از ۴ ماه تجویز نمیشود. از مصرف و قطع مصرف این دارو بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.
مصرف قرص کلردیازپوکساید ممکن است در بعضی افراد باعث چاقی شود. این دارو با کاهش اضطراب و پایین آوردن متابولیسم بدن میتواند منجر به اضافه وزن میشود.
