توسط : یکی از دورههای مهم و حساس در زندگی در زن، زمان بارداری است که جسم و روح او را تحت تاثیر قرار داده و موجب تغییرات فیزیولوژیکی و هورمونی در بدنش میشود. برخی بانوان باردار یا در آستانه بارداری با این سوال را مطرح میکنند که “آیا ارتودنسی در بارداری بی خطر است؟” و اینکه ” آیا تغییرات هورمونی و فیزیکی ناشی از بارداری میتواند بر روند ارتودنسی تأثیر بگذارد؟”
برای یافتن پاسخ این سوالات و آشنایی با چالشها و نکات مهم ارتودنسی در دوران بارداری تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
ارتودنسی در دوران بارداری
در دوان بارداری برای حفظ سلامت مادر و جنین، انجام برخی اقدامات درمانی و مصرف برخی داروها و مکملها ممنوع است. اما این ممنوعیتها شامل درمان ارتودنسی نمیشود. به بیان دیگر، طبق نظر متخصصین ارتودنسی از جمله دکتر خدیوی، درمان ارتودنسی در زمان بارداری امکان پذیر است اما باید با احتیاط و تحت نظر متخصص ارتودنسی با تجربهای انجام شود.
با رعایت بهداشت دهان و دندانها، داشتن تغذیه سالم، رعایت دستورالعملهای ارتودنتیست و متخصص زنان، خانمهای باردار میتوانند روند درمان خود را ادامه دهند.
بهترین روش ارتودنسی برای مادران باردار
حال که متوجه شدیم بارداری ممانعتی برای درمان ارتودنسی ایجاد نمیکند، میخواهیم بدانیم از میان انواع روشهای ارتونسی ثابت و متحرک، کدام روش برای مادران باردار مناسبتر است؟
به طور کلی هزینه ارتودنسی با بریس ثابت فلزی کمتر از ارتودنسی با پلاک های متحرک است اما توجه داشته باشید که قیمت ارتودنسی دندان، نمیتواند تنها ملاک تصمیم گیری باشد. بهترین روش ارتودنسی برای زنان باردار، به شرایط کلی بیمار، وضعیت فک و دندانهای او، نیازها و انتظاراتش از درمان ارتودنسی بستگی دارد و توسط متخصص ارتودنسی تعیین میشود.
ارتودنتیستها معمولا دو روش زیر را برای ارتودنسی مادران باردار توصیه میکنند:
ارتودنسی ثابت فلزی
رایجترین راهکار برای ارتودنسی خانمهای باردار، ارتودنسی ثابت فلزی است. برای منظم کردن دندانها با این روش، براکتهای ارتودنسی روی دندان چسبانده شده و با سیم بهم وصل میشوند. متخصص ارتودنسی با تنظیم دستگاه ارتودنسی نیروی ملایمی را به دندانها وارد کرده و آن را وادار به حرکت به سمت جایگاه صحیح خود میکند.
افرادی که ظاهر فلزی براکتها را نمیپسندند میتوانند از براکتهای سرامیکی شفاف یا همرنگ دندان استفاده کنند. ارتودنسی دیمون انتخاب مناسبتری برای خانمهای باردار است اما هزینه ارتودنسی را اندکی افزایش میدهد.
ارتودنسی متحرک با الاینرهای شفاف
در صورتی که بهم ریختگی دندانها خفیف باشد، ارتودنتیست استفاده از الاینرهای شفاف ارتودنسی نامرئی را برای خانمهای باردار تجویز میکند.
فرد میتواند پلاکهای ارتودنسی متحرک را به راحتی از دهان خارج کرده و مجددا در جای خود قرار دهد. این یک مزیت مهم برای زنان باردار است و به آنها این امکان را میدهد تا در موقعیتهای خاص مانند زمان زایمان، با خارج کردن ارتودنسی ناراحتی کمتری را تحمل کنند.
هزینه ارتودنسی با الاینرهای شفاف معمولا بیشتر از روش ارتودنسی ثابت فلزی است، اما راحتی بیشتری را برای فرد به همراه دارد.
مشکلات ارتودنسی برای مادران باردار
همانطور که گفته شد ارتودنسی برای بارداری ضرر ندارد و مشکل خاصی برای فرد ایجاد نمیکند. با این حال چون زنان در این دوره شرایط جسمانی و روحی متفاوت و حساستری را سپری میکنند، ممکن است برخی عوارض ارتودنسی در آنها شدیدتر بروز کند و چالشهایی را برایشان به وجود آورد.
از جمله مشکلات ارتودنسی در بارداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
لق شدن دندان
یکی از مسائلی که تغییرات هورمونی برای برخی از زنان باردار ایجاد میکند، لق شدن دندانها است. این لق شدن در حدی نیست که منجر به افتادن و از دست دادن دندان شود و بعد از زایمان نیز به تدریج به حالت نرمال بر میگردد. اما همین شل شدن دندان در بارداری میتواند روند جابجایی دندانها و فرآیند ارتودنسی را مختل کند.
تورم و التهاب لثه
یکی از چالشهای ارتودنسی در بارداری التهاب و تورم لثه است. اگرچه این مسئله تنها مختص به مادران باردار نیست و برای هر فردی در طول درمان ممکن است رخ دهد اما احتمال بروز آن در بارداری بیشتر است.
جای نگرانی نیست. با اتمام دوره بارداری، این عارضه خود به خود ازبین میرود. تنها مشکل التهاب لثه در بارداری این است که تحمل فرآیند ارتودنسی را برایتان کمی دردناک و دشوار میکند.
تهوع و استفراغ بارداری
اغلب خانمها در سه ماهه اول بارداری تهوع و گاهی استفراغ صبحگاهی را تجربه میکنند. این مشکل در طول دوره ارتودنسی ممکن است دردسر ساز شود. زیرا قرار گرفتن بریسهای فلزی در معرض اسید معده که وارد محیط دهان میشود، به آنها آسیب میرساند.
برای جلوگیری از این مشکل، بلافاصله بعد از هر بار تهوع و استفراغ مسواک بزنید و دهان خود را به خوبی آبکشی نمایید.
نیاز به مراجعه مکرر به ارتودنتیست
بیماران معمولی باید به طور متوسط هر 8 هفته یکبار به متخصص ارتودنسی مراجعه کنند. اما در بارداری شرایط فرق میکند و با توجه به حساسیت ارتودنسی در این دوران فرد باید هر 4 تا 5 هفته یکبار توسط ارتودنتیست ویزیت شود. همچنین لازم است خانمها روند درمان ارتودنسی خود را به متخصص زنان نیز اطلاع دهند.
مراجعه مکرر به پزشک به ویژه در ماههای پایانی، برای مادران باردار دشوار و چالش برانگیز میشود.
زایمان با ارتودنسی امکان پذیر است؟
موضوع مهم دیگر برای خانمهای باردار تحت درمان، زایمان با ارتودنسی است که آنها را دچار نگرانی و استرس میکند. خبر خوب اینکه ارتودنسی هیچ مشکلی برای زایمان شما (چه سزارین و چه به روش طبیعی) ایجاد نمیکند.
اگر زمان زایمانتان نزدیک است، تنها کاری که باید انجام دهید مراجعه به پزشکان مرتبط (متخصص ارتودنسی و پزشک زنان) برای معاینه و بررسی وضعیت کلی خود است.
سوالات متداول
در این بخش به سوالات متداول شما در مورد درمان ارتودنسی در دوران بارداری پاسخ میدهیم.
آیا عکس برداری برای ارتودنسی در بارداری خطرناک است؟
توصیه میشود خانمهای باردار تا حد امکان تحت پرتوهای اشعه ایکس قرار نگیرند. اما تهیه عکس رادیوگرافی از ریشه دندان و استخوان فک بخشی از مراحل ضروری ارتودنسی است. مقدار اشعه ایکس هنگام عکسبرداری از دندان بسیار کم است. با این وجود توصیه است برای جلوگیری از آسیب احتمالی به جنین، مادر باردار هنگام گرفتن عکس دندانها از محافظ سربی روی شکم خود استفاده کند.
عکس برداری برای ارتودنسی اگر قبل از بارداری انجام شود، هیچ مشکلی برای مادر و جنین ایجاد نمیکند.
آیا میتوان برای کنترل درد ارتودنسی، در دوران بارداری مسکن خورد؟
خوردن داروهای مسکن برای کاهش درد ارتودنسی در دوران بارداری توصیه نمیشود. مگر با مشورت با تجویز پزشک معالج.
آیا ارتودنسی فلزی برای جنین خطری دارد؟
فلز مورد استفاده در بریسهای ارتودنسی ثابت، هیچ عارضهای را برای جنین در دوران بارداری و پس از تولد ایجاد نمیکنند.
همانطور که توضیح داده شد، ارتودنسی در بارداری و حتی زمان زایمان مشکلی برای فرد ایجاد نمیکند و خانمها میتوانند بدون نگرانی دوره بارداری و درمان ارتودنسی خود را به طور همزمان سپری کنند.
در نظر داشته باشید که موفقیت ارتودنسی و تجربه یک درمان بدون عارضه در بارداری، مشروط به مراجعه به یک متخصص ارتودنسی مجرب و انجام مراقبتهای ارتودنسی است.
