بیماری گریوز و تاثیرات آن در بدن چیست و آیا درمان قطعی دارد؟

بیماری گریوز نوعی اختلال در سیستم ایمنی بدن است که باعث تولید بیش ‌از حد هورمون‌های تیروئید در بدن می‌شود. گریوز نوعی پرکاری اتوایمیون (Autoimmune) تیروئید است که یکی از شایع‌ترین انواع بیماری پرکاری تیروئید می‌باشد.

در بیماری گریوز، سیستم ایمنی بدن پادتن‌هایی با نام ایمونوگلوبولین های تحریک‌کننده تیروئید ایجاد می‌کند، سپس این پادتن‌ها به سلول‌های سالم تیروئید متصل می‌شوند و می‌توانند باعث شوند تیروئید شما بیش‌ازحد هورمون تیروئید ایجاد کند.

پزشکان کافه نبض در این مقاله درباره علل و عوامل این بیماری و روش های کاربردی درمان آن بیشتر برای شما میگویند. تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.

گریوز چه نوع بیماری است؟

بیماری گریوز نوعی اختلال خود ایمنی یا همان اتوایمیون است که باعث پرکاری تیروئید یا تیروئید بیش فعال می‌شود. با این بیماری سیستم ایمنی بدن شما به تیروئید حمله می‌کند و باعث می‌شود هورمون تیروئید بیشتر از نیاز بدن شما ایجاد کند.

تیروئید یک غده کوچک در قسمت جلوی گردن شما است. هورمون‌های تیروئید نحوه استفاده از انرژی توسط بدن را کنترل می‌کنند، بنابراین تقریباً تمام اعضای بدن شما، حتی ضربان قلب شما را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

عامل بروز بیماری گریوز چیست؟

محققان هنوز مطمئن نیستند که چرا بدن برخی از افراد اختلالات خود ایمنی مانند بیماری گریوز را ایجاد می‌کنند. این اختلالات احتمالاً به­ خاطر ترکیبی از ژن‌ها و یک محرک خارجی مانند ویروس ایجاد می‌شود.

بیماری گریوز چه تاثیراتی در بدن ما دارد؟

هورمون‌های تیروئید بخش‌های بسیاری از بدن شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بخش‌ها می‌توانند شامل عملکرد سیستم عصبی، رشد مغز، درجه حرارت بدن و سایر عناصر مهم باشند.

در صورت عدم درمان، بیماری گریوز ممکن است باعث کاهش وزن، مشکلات عاطفی (گریه غیرقابل کنترل، خندیدن یا سایر نمایش‌های احساسی)، مشکلات قلبی، افسردگی و خستگی روحی یا جسمی شود.

بررسی علائم و نشانه‌های ابتلا به بیماری گریوز

علائم و نشانه‌های ابتلا به بیماری گریوز در کودکان و بزرگسالان ممکن است در بعضی موارد متفاوت باشند که به بررسی آن‌ها می‌پردازیم:

علائم و نشانه‌های گریوز در بزرگسالان چیست؟

علائم گریوز در بزرگسالان به شرح زیر است:

• اضطراب و زودرنجی
• لرزش ریز دست‌ها یا انگشتان دست
• نسبت به گرما حساس شدن و بیشتر شدن میزان تعریق
• کاهش وزن با وجود داشتن عادات عادی و همیشگی در خوردن
• بزرگ شدن غده تیروئید (گواتر)
• تغییر در چرخه قاعدگی
• اختلال یا کاهش میل جنسی
• حرکات مکرر روده یا اسهال
• چشمان بیرون زده و محدب و تورم پلک ها (افتالموپاتی گریوز)
• خستگی
• ضربان قلب نامنظم و سریع (تپش قلب)
• پوست ضخیم و قرمز رنگ معمولاً روی شانه‌ها یا قسمتهای بالای پا (درموپاتی گریوز)

یکی از علائمی که ممکن است بر اثر گریوز رخ دهد، افتالموپاتی گریوز می‌باشد. هنگامی که این اتفاق می افتد به نظر می‌رسد چشمان شما به دلیل جمع شدن پلک ها بزرگ شده و برجسته است.

بررسی های انجام شده تخمین می زنند که حدود 30 درصد افرادی که به بیماری گریوز مبتلا می‌شوند حالت خفیفی از افتالموپاتی گریوز در آن‌ها بروز پیدا می‌کند و حداکثر 5 درصد آن‌ها نوع شدید آن را خواهند داشت.

علائم و نشانه‌های گریوز در کودکان چیست؟

کودکان مبتلا به بیماری گریوز ممکن است فشار خون بالا، ضربان قلب سریع یا نامنظم و لرزش دست داشته باشند و اغلب علیرغم خوردن بیش از حد معمول، وزنشان کاهش می‌یابد و دائماً اسهال دارند.

بسیاری از کودکان مبتلا به این بیماری حساسیت زیادی به گرما نشان داده و خیلی عرق می‌کنند. آن‌ها همچنین ممکن است به مشکلات عدم تمرکز، بیقراری، خستگی و اضطراب دچار شوند. با گذشت زمان، متابولیسم سریع ناشی از بیماری گریوز می‌تواند منجر به مشکلات رشد در کودکان شود.

تشخیص بیماری گریوز در کودکانی که به طور عادی یا خفیف بیش فعال هستند، دشوارتر است. والدین ممکن است رفتار کودک را به دلیل بیش فعالی یا یک وضعیت روانی با بیماری گریوز اشتباه کنند.

بیماری گریوز چگونه تشخیص داده می‌شود؟

آگاهی از ابتلا به بیماری گریوز تنها از طریق انجام یک سری از آزمایشات پزشکی ممکن است و این آزمایشات تنها در صورتی که شما به بیماری گریوز مشکوک باشید توسط پزشک تجویز می‌شود.

اگر کسی در خانواده شما سابقه ابتلا به بیماری گریوز را داشته باشد، ممکن است پزشک بر اساس سوابق پزشکی و معاینه جسمی شما، آزمایشات را محدود کند. البته این آزمایشات هنوز هم باید با آزمایش خون تیروئید تأیید شوند.

تست بیماری گریوز چگونه است؟

تست‌های بیماری گریوز به شرح زیر است:

• معاینه بدنی

 پزشک چشم شما را معاینه می‌کند تا ببیند آیا آنها تحریک شده یا بیرون زده هستند و آیا غده تیروئید شما بزرگ شده است یا خیر. از آنجا که بیماری گریوز متابولیسم شما را افزایش می‌دهد، پزشک ضربان و فشار خون شما را بررسی می‌کند.

• نمونه خون

 پزشک شما آزمایش خون را برای تعیین میزان هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH)، هورمون هیپوفیز (که به طور معمول غده تیروئید را تحریک می‌کند) و هورمونهای تیروئید، انجام می‌دهد. در افراد مبتلا به بیماری گریوز میزان هرمون تحریک کننده تیروئید (TSH)، پایین‌تر از سطح طبیعی بوده و هرمون های تیروئید آنها از سطح طبیعی بالاتر است.

• جذب ید رادیواکتیوی

 بدن شما برای ساخت هورمونهای تیروئید به ید نیاز دارد. پزشک شما می‌تواند با دادن مقدار کمی ید رادیواکتیوی و اندازه گیری مقدار آن در غده تیروئید به وسیله دوربین اسکن تخصصی، میزان جذب ید توسط غده تیروئید شما را تعیین کند. این تست تعیین می‌کند که آیا شما مبتلا به گریوز هستید یا خیر.

• سونوگرافی

 سونوگرافی برای گرفتن تصویر ساختارهای داخل بدن از امواج صوتی با فرکانس بالا استفاده می‌کند. سونوگرافی می‌تواند نشان دهد که غده تیروئید بزرگ شده است یا نه و بیشتر در افرادی که نمی‌توانند تحت آزمایش ید رادیواکتیوی قرار بگیرند، مانند زنان باردار، مفید است.

• تست‌های تصویربرداری

 اگر افتالموپاتی گریوز به وسیله یک ارزیابی بالینی قابل تشخیص نباشد، پزشک شما ممکن است یک آزمایش تصویربرداری مانند سی تی اسکن و یا تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (MRI)، استفاده کند

در تصویر یک فرد را مشاهده می‌کنید که در حال انجام تست تصور برداری سیتی اسکن برای تشخیص بیماری گریوز می‌باشد،ممکن است قبل از تصویربرداری به شما یُد رادیواکتیو داده شود تا دقت تصویر برداری بالاتر برود؛

زیرا ید رادیو اکتیو باعث متمایز شدن بافت غدۀ تیروئید نسبت به بافت‌های اطراف می‌شود.

بیماری گریوز چه عوارضی دارد؟

عوارض گریوز می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• عوارض بارداری

 از عوارض احتمالی بیماری گریوز در دوران بارداری می‌توان به سقط جنین، زایمان زودرس، اختلال عملکرد تیروئید جنین، رشد ضعیف جنین، نارسایی قلبی مادران و پره اکلامپسی اشاره کرد. (پره اکلامپسی یک بیماری در بارداری است که منجر به فشار خون بالا و سایر علائم و نشانه‌های جدی می شود).

• اختلالات قلبی

 در صورت عدم درمان، بیماری گریوز می‌تواند منجر به اختلالات ریتم قلب، تغییر در ساختار و عملکرد ماهیچه‌های قلب و ناتوانی قلب در پمپاژ خون کافی به بدن (نارسایی احتقانی قلب) شود.

• طوفان تیروئید

یک عارضه نادر اما خطرناک برای زندگی، طوفان تیروئیدی است، همچنین به عنوان پرکاری تیروئید یا بحران تیروتوکسیک معروف است. این بیماری احتمالاً وقتی پرکاری تیروئید شدید درمان نشود یا درمان آن به طور نا مناسبی انجام شود، اتفاق می افتد.

طوفان تیروئید باعث افزایش ناگهانی و شدید هورمون های تیروئید می‌شود که می‌تواند اثراتی از جمله تب، تعریق زیاد، استفراغ، اسهال، هذیان، ضعف شدید، تشنج، ضربان قلب نامنظم، زردی پوست و چشم‌ها، فشار خون شدید و کما داشته باشد. طوفان تیروئید نیاز به مراقبت فوری اضطراری دارد.

• استخوان‌های شکننده

 پرکاری تیروئید همچنین می‌تواند باعث ضعیف و شکننده شدن استخوان‌ها (پوکی استخوان) شود. قدرت استخوانهای شما تا حدودی به میزان کلسیم و سایر مواد معدنی موجود در آنها بستگی دارد، از این رو سطح بالای هرمون‌های تیروئیدی توانایی بدن شما در ترکیب کلسیم در استخوان‌های شما را دچار اختلال می‌کند.

آیا فرد مبتلا به بیماری گریوز می‌تواند باردار شود؟

بله؛ اما هنوز هیچ روش استانداردی برای پیش بینی یا نظارت بر تأثیرات درمانی پزشکی گریوز بر روی جنین وجود ندارد. با این وجود، در صورت کنترل بیماری گریوز، خطرات آسیب در دوران بارداری به طور قابل توجهی پایین است.

در حالت ایده آل، زنان تحت درمان بیماری گریوز که قصد باردار شدن دارند بهتر است قبل از بارداری درمان شوند یا توصیه می‌شود که تلاش برای باردار شدن را تا زمان رسیدن به حالت پایدار تیروئید و کنترل آن، به تأخیر بیندازند.

آیا امکان شیردهی به نوزاد با وجود بیماری گریوز وجود دارد؟

بله. زنانی که قبل از بارداری به بیماری گریوز مبتلا هستند، باید در طول بارداری و در هنگام شیردهی، سطح تیروئید خود را معاینه کنند. معمولاً برای حفظ سطح طبیعی هورمون تیروئید تنظیم دوزهای دارویی لازم است؛ البته در هنگام شیردهی، تنها تعداد کمی از این داروها منع مصرف دارند.

بسیاری از مادران شیرده مبتلا به بیماری تیروئید برای درمان گریوز داروهایی را مصرف می‌کنند و با خیال راحت به شیردهی ادامه می‌دهند.

بررسی روش‌های درمان بیماری گریوز

برای درمان بیماری گریوز سه روش وجود دارد: درمان دارویی، درمان به وسیله ید رادیو اکتیوی و جراحی که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

در تصویر فردی را مشاهده می‌کنید که در حال انجام تست تصور برداری سیتی اسکن برای تشخیص بیماری گریوز می‌باشد،ممکن است قبل از تصویربرداری به شما یُد رادیواکتیو داده شود تا دقت تصویر برداری بالاتر برود؛ زیرا ید رادیو اکتیو باعث متمایز شدن بافت غدۀ تیروئید نسبت به بافت‌های اطراف می‌شود.

درمان دارویی بیماری گریوز چگونه است؟

پزشکان معمولاً روش دارویی را برای درمان گریوز پیشنهاد می‌کنند که به شرح زیر است:

• داروهای مسدود کننده بتا

داروهای مسدود کننده بتا، تیروئید شما را از تولید هورمون تیروئید متوقف نمی‌کنند، اما می‌توانند علائم را تا زمانی که سایر درمان‌ها مؤثر واقع شوند، کاهش دهند.

این داروها برای تسکین بسیاری از علائم پرکاری تیروئید مانند لرزش، تپش قلب و عصبی شدن سریع عمل می‌کنند. بیشتر افراد در طی مصرف مسدود کننده‌های بتا بعد از چند ساعت احساس بهتری دارند.

• داروهای ضد تیروئید

درمان به روش داروهای ضد تیروئید ساده‌ترین روش برای درمان پرکاری تیروئید است. داروهای ضد تیروئید باعث می‌شود تیروئید شما هورمون تیروئید کمتری تولید کند. این داروها معمولاً یک درمان دائمی را ارائه نمی‌دهند، اما در برخی افراد، اثرات آن پس از قطع مصرف دارو برای مدت طولانی ادامه می‌یابد.

پزشکان معمولاً زنان باردار و شیرده را با داروی ضد تیروئید معالجه می‌کنند، زیرا این روش درمانی ممکن است از نسبت به دیگر درمانها برای کودک خطر کمتری داشته باشد.

پزشکان در 3 ماه اول بارداری بیشتر از داروی پروپیل تیواوراسیل نسبت به متی مازول از استفاده می‌کنند، زیرا متیمازول ممکن است به جنین آسیب برساند. همچنین امکان تأثیر پروپیل تیواوراسیل هم روی جنین وجو دارد اما بسیار نادر است.

درمان بیماری گریوز به روش جراحی چگونه انجام می‌شود؟

یکی از روش درمان برای بیماری گریوز جراحی برداشتن غده تیروئید است که به ندرت از آن استفاده می‌شود. بعضی اوقات پزشکان برای معالجه مبتلایان به گواترهای بزرگ یا زنان باردار که به داروهای ضد تیروئید حساسیت دارند، از جراحی استفاده می‌کنند.

درمان بیماری گریوز به روش ید رادیواکتیو چگونه است؟

با این روش درمانی، شما ید رادیواکتیو یا رادیو ید را از طریق دهان مصرف می‌کنید. از آنجا که تیروئید برای تولید هورمون به ید احتیاج دارد، ید رادیو اکتیو به سلول های تیروئید می‌رود و سلول‌های تیروئید بیش فعال را به مرور زمان از بین می‌برد.

این باعث می‌شود که غده تیروئید شما کوچک شود و علائم گریوز به تدریج طی چند هفته تا چند ماه کاهش می‌یابد.

اگر به بیماری گریوز مبتلا هستید باید از چه خوردنی‌هایی اجتناب کنید؟

بعضی از انواع مواد غذایی که باید از آن‌ها اجتناب شود عبارتند از:

• گلوتن: غذاهای حاوی گلوتن ممکن است درمان را دشوارتر کنند که این غذل ها شامل:
• گندم و محصولات آن
• جو
• مالت
• مخمر آبجو
• انواع غلات
• رژیم غذایی ید: مصرف بیش از حد ید ممکن است باعث پرکاری تیروئید در بزرگسالان، افراد مسن یا افرادی شود که به بیماری پیشرونده تیروئید مبتلا هستند.

غذاهای غنی شده ید شامل:

• نمک
• نان
• محصولات لبنی مانند شیر، پنیر و ماست

غذاهایی که به طور طبیعی از نظر ید زیاد هستند عبارتند از:

غذاهای دریایی، به ویژه ماهی‌های سفید وخرچنگ و سایر سبزیجات دریایی، مانند جلبک

• اجتناب از گوشت و سایر محصولات حیوانی: مطالاعات نشان می‌دهد که گیاهخواران نسبت به افرادی که رژیم غیر گیاهخواری را دنبال می‌کنند، پرکاری تیروئید کمتری دارند.

بر اساس این مطالعات افرادی که از تمام محصولات دامی از جمله گوشت قرمز، مرغ، گوشت خوک و ماهی اجتناب می‌کنند،تیروئید آنها بهتر کار می‌کند.

سؤالات متداول در رابطه با گریوز

جمع بندی

گریوز یک نوع بیماری پرکاری اتوایمیون تیروئید است که سبب تولید بیش ‌از حد هورمون‌های تیروئید در بدن می‌شود. از علائم آن می‌توان به تورم غده تیروئید در زیر گلو و همچنین بیرون زدگی چشم‌ها و متورم شدن پلک اشاره کرد.

این بیماری در کورکان هم شایع است مخصوصاً نوزادانی که شیر مادر مبتلا به گریوز را مصرف می‌کنند. تشخیص این بیماری با انجام آزمایشاتی امکان پزیر است. بیماری گریوز قابل درمان است و برای درمان آن از سه روش دارویی، جراحی و ید رادیواکتیو انجام می‌شود.

آیا شما  اطرافیانتان به بیماری پرکاری تیروئید دچار هستید؟ قطعا بیان تجربیات شما برای درمان این بیماری برای خوانندگان بسیار جذاب تر از مقالات علمی خواهد بود.