معرفی مؤثرترین درمان بیماری ام اس (ms) و بهترین داروهای درمان

هم‌اکنون بیش از 5/2 میلیون نفر در دنیا به بیماری ام اس دچار هستند. کشور ما نیز تنها در طی چند سال از آمار متوسط جهانی ابتلا به این بیماری عبور کرده و در حال حاضر با 72 هزار نفر بیمار جزو کشورهای با شیوع بالای ام اس به‌ شمار می‌آید. خوشبختانه پژوهش‌ها و مطالعات در مسیر درمان بیماری ام اس هر ساله جدی‌تر از قبل دنبال می‌شوند و در کمتر از یک دهه شبییماری از 30 درصد به 80 درصد افزایش یافته است. شما چه شناختی از روش‌های درمانی حال حاضر برای بیماران ام اس دارید؟ در این مطلب قصد داریم به معرفی مؤثرترین و کاربردیترین درمان بیماری ام اس (ms) و بهترین داروهای درمان آن بپردازیم، با کافه نبض همراه ما باشید.

مختصری درباره بیماری ام اس (ms) یا مالتیپل اسکلروزیس

سازمان بهداشت جهانی اولین قدم در درمان بیماری ام اس را آگاهی بیشتر درباره این بیماری می‌داند و از این رو 30 ام ماه می میلادی ( معادل 9 خرداد) را به ‌عنوان روز جهانی ام اس نام‌گذاری کرده است تا فرصتی برای افزایش آگاهی در مورد این بیماری التهابی-عصبی به وجود بیاید. ما درباره بیماری ام اس به‌ طور اختصاصی در مطلب « بیماری ام اس (ms) و علت آن چیست؟ آیا ام اس قابل درمان است؟» صحبت کردیم اما به‌ طور خلاصه باید گفت بیماری ام اس نوعی بیماری التهابی است که سیستم عصبی مرکزی بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نام این بیماری به‌ واسطه تشکیل تعداد زیادی اسکلرا (به معنی پلاک یا وجود زخم، التهاب و ضایعه در محل آسیب) در سیستم عصبی، مالتیپل اسکلروزیس یا MS انتخاب شده است. با ابتلا به این بیماری، سیستم ایمنی بدن شما به اشتباه به سلول‌های عصبی خود حمله می‌کند و پوشش میلین آن‌ها را تخریب می‌کند. میلین در سیستم عصبی وظیفه نگهداری سلول‌های عصبی و ارسال سریع‌تر پیام‌های عصبی را به عهده دارد و از بین رفتن آن موجب اختلال در انتقال پیام‌های عصبی می‌شود. بنابراین بیماری ام اس (ms) به‌واسطه حمله سیستم ایمنی به سلول‌های عصبی خودی، در دسته بیماری‌های خود ایمنی قرار می‌گیرد.

چه عواملی باعث بروز یا تشدید بیماری ام اس (ms) میشود

این که دقیقاً چه عواملی باعث بروز یا تشدید بیماری ام اس (ms) می شود همچنان برای محققان نامشخص است اما به نظر می‌رسد ترکیبی از عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی مسئول این بیماری هستند.

هفت مورد از مهمترین عوامل بروز بیماری ام اس

1. سن
   بیشترین سن شیوع این بیماری در افراد، بین 20 تا 40 سالگی است. پزشکان سبک زندگی اشتباه و تغذیه نادرست را یک عامل مهم در ابتلا به این بیماری می‌دانند. خوشبختانه بیماری ام اس موجب مرگ در این سنین نمی‌شود اما به علت عوارضی که همراه بیماری به وجود می‌آید، کیفیت زندگی فرد کاهش پیدا می‌کند.
2. جنسیت
   میزان ابتلا به این بیماری در زنان بین 3 تا 4 برابر مردان است. پزشکان، هورمون‌های زنانگی را مسئول این امر می‌دانند چرا که در سنین کودکی یا یائسگی که این هورمون‌ها وجود ندارند افراد کمتری درگیر این بیماری می‌شوند.
3. ژنتیک
   این بیماری به‌طور مستقیم از والدین به فرزند به ارث نمی‌رسد اما احتمال ابتلا به بیماری ام اس میان افرادی که در خانواده خود سابقه این بیماری را دارند، بیشتر گزارش شده است. به‌عنوان مثال اگر شما برادر یا خواهر مبتلا به MS داشته باشید به احتمال 2/7 درصد شما نیز به این بیماری مبتلا خواهید شد. این احتمال برای فردی که عمه/خاله، عمو/دایی، عموزاده، برادرزاده و یا خواهرزاده مبتلا به ام اس دارد، تقریباً 1 درصد است.
4. عفونت‌ها
   برخی از تحقیقات صورت گرفته روی بیماران مبتلا به ام اس نشان داده که افرادی که سابقه درگیر شدن با عفونت‌های ویروسی و باکتریایی را دارند به علت تأثیرات منفی که این عفونت‌ها روی سیستم ایمنی می‌گذارند بیش‌تر از افراد عادی به ام اس دچار می‌شوند.
5. ویتامین D
   نور خورشید، یکی از منابع اصلی دریافت ویتامین D است. بعد از اینکه مشخص شد تعداد افراد مبتلا به بیماری ام اس در کشورهایی که نور خورشید در آن‌ها با شدت کمتری می‌تابد بیشتر است (مانند ایسلند و دیگر کشورهای شمالی کره زمین)، محققان ویتامین D را به‌عنوان یک ترکیب مهم برای درمان بیماری ام اس معرفی کردند.
6. سیگار و سایر دخانیات
   احتمال ابتلا به این بیماری میان افراد سیگاری 2 برابر افراد دیگر است. علاوه بر این طبق گزارش‌های انجمن ملی ام اس آمریکا افرادی که در حین دوره درمان بیماری ام اس و پس از آن مصرف سیگار خود را قطع کردند، سرعت پیشرفت بیماری در آن‌ها بسیار کمتر گزارش شده است.
7. اضافه وزن و چاقی
   کاهش تولید ویتامین D در بدن و ایجاد التهاب به ‌واسطه فعالیت بیش‌ازحد سیستم ایمنی، دو عامل شناخته شده‌ای هستند که به‌ واسطه چاقی رخ می‌دهند.

علائم و نشانه های کلی بیماری ام اس (ms)

علائم و نشانه های بیماری ام اس اختلالات مختلفی مثل اختلال حسی، حرکتی، گفتاری، گوارشی و اختلال در حافظه هستند که یا در اثر تخریب مستقیم پوشش میلین سلول‌های عصبی به وجود می‌آیند و یا به‌طور غیرمستقیم به‌واسطه ضعف شدید بدنی منجر به تحلیل مفاصل و ماهیچه‌ها می‌شوند. علائم و نشانه های این بیماری در هر فرد به با فرد دیگر متفاوت بوده و مدت زمان بروز آن‌ها نیز از چند ساعت تا چندین ماه متغیر است.

مراجعه مبتلایان جهت درمان بیماری ام اس معمولاً به‌واسطه به وجود آمدن اختلالات زیر صورت می‌گیرد:

• اختلالات حسی: شامل بی‌حسی اندام‌ها، مشکلات بینایی (تاری دید، دوبینی، درد پشت چشم و عدم توانایی درک رنگ‌ها)، سرگیجه و درد.
• اختلالات حرکتی: شامل خستگی شدید در بدن، سفت شدن عضلات، ترمور (لرزشی غیرارادی) و آتاکسی (عدم هماهنگی عضلانی)
• اختلالات گوارشی: شامل بی‌اختیاری ادرار، کم‌تحرکی روده و یبوست.
• اختلالات گفتاری و حلق: شامل اختلال در تکلم و بلعیدن مواد غذایی.
• اختلالات شناختی و حافظه: شامل ضعف در تمرکز، کند شدن روند فکر کردن و مشکلات حافظه.

انواع بیماری ام اس (ms) يا مالتیپل اسکلروزیس

انجمن ملی MS آمریکا در سال 1996 این بیماری را بر اساس دوره‌های عود (Relapse) به چهار دسته تقسیم کرد. دوره عود به افزایش ناگهانی یکی از اختلالات ذکر شده در بالا گفته می شود که با عنوان حملات ام اسی در بیماران شناخته شده هستند. به‌ طور معمول بعد از هر دوره عود، دوره فروکش رخ می‌دهد و فرد به حالت قبلی خود بازمی‌گردد.

چهار فرم اصلی بیماری ام اس (ms) يا مالتیپل اسکلروزیس

1. نوع عود کننده و بهبود یابنده ام اس یا (RRMS) Relapsing Remitting MS
   شایع‌ترین فرم بیماری ام اس که بیش از 75 درصد افراد را شامل می‌شود نوع عودکننده و بهبود یابنده است. خوشبختانه درمان بیماری ام اس در این افراد نتایج امیدبخشی نشان داده است و معمولاً این افراد بعد از مصرف داروها می‌توانند دوره‌های عود را کنترل کنند. بااین‌حال حملات بعدی ام اس در آن‌ها کاملاً غیرقابل پیش‌بینی است.
2. نوع پیش‌رونده‌ ثانویه ام اس یا (SPMS) Secondary Progressive MS
   نوع پیش‌رونده ثانویه ام اس فقط در افرادی به وجود می‌آید که چندین سال به نوع عودکننده و بهبود یابنده مبتلا بوده‌اند (حدود 2 درصد در سال). در این حالت با گذشت زمان ضعف پیش‌رونده در بیمار مشاهده می‌شود.
3. نوع پیش‌رونده‌ اولیه ام اس یا (PPMS) Primary Progressive MS
   نوع پیش‌رونده اولیه ام اس در کمتر از 15 درصد افراد است و معمولاً دورهای عود و فروکش کمی دارد و در برخی اصلاً این دوره‌ها رخ نمی‌دهد ولی میزان ناتوانی آن‌ها از همان ابتدای شروع بیماری روند افزایشی به دنبال دارد. سن متوسط ابتلا به این فرم از ام اس بالاتر از انواع دیگر آن بوده و حدود 40 سالگی است.
4. نوع پیش‌رونده-عود کننده ام اس (PRMS) Progressive-Relapsing MS
   این فرم از بیماری ام اس بسیار نادر است و کمتر از 5 درصد افراد با آن روبرو هستند. در این نوع از ام اس دوره‌های عود و فروکش زیاد هستند ولی بیماری سرعت پیشروی بالایی دارد و عوارض شدیدتری در طول زمان به وجود می‌آید.

تشخیص بیماری ام اس (ms) خفيف و شدید

افراد مبتلا به ام اس خفیف در مراحل اولیه بیماری قرار دارند و تعداد دوره عود کمی را تجربه می‌کنند یا اصلاً دوره عود ندارند. با این ‌حال علائمی نظیر خستگی و ضعف بدنی بدون فعالیت سنگین و همچنین اختلال در فکر کردن در آن‌ها وجود دارد. هنگامی که این افراد برای درمان بیماری ام اس به پزشک مراجعه می‌کنند آزمایش‌های مختلفی برای تشخیص بیماری روی آن‌ها صورت می‌گیرد. معاینه‌های عصبی، معاینه‌های چشمی، بررسی تصاویر MRI و بررسی مایع نخاعی از شیوه‌های تشخیصی معمول برای این افراد هستند که البته احتمال تشخیص اشتباه در هرکدام وجود دارد.

آیا برای بیماری ام اس (ms) درمانی وجود دارد؟

در پاسخ به این پرسش که آیا بیماری ام اس (ms) درمان قطعی دارد یا خیر، باید گفت که متأسفانه ام اس جزو آن دسته از بیماری‌هایی است که هنوز درمان قطعی شناخته ‌شده‌ای ندارد و در حال حاضر هدف از درمان بیماری ام اس از بین بردن و یا کاهش دادن حملات عصبی بیماران و بهبود علائم و نشانه های آنان است. با اینکه هنوز درمان قطعی و مشخصی برای این بیماری وجود ندارد، تحقیقات مختلفی در سراسر دنیا برای درمان این بیماری صورت می‌گیرد و در سال‌های اخیر روش‌های امیدبخشی برای درمان مبتلایان به این بیماری معرفی شده‌اند. به‌ طور کلی درمان‌های فعلی به سه هدف درمان حملات شدید، درمان با هدف تعدیل سیستم ایمنی و درمان‌های علامتی (درمان مشکلات به وجود آمده در یک اندام خاص) تقسیم می‌شوند که در بخش راه‌های درمان بیماری ام اس به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

برای درمان بیماری ام اس (ms) چه باید کرد

درمان بیماری ام اس به نوع علائم در فرد مبتلا و مدت زمان ابتلای او به بیماری بستگی دارد. با این حال بهتر است در صورتی که برخی علائم ام اس مثل بی‌حس شدن یکی از پاها و یا اسپاسم های ناگهانی عضلانی را دارید ابتدا به پزشک عمومی مراجعه کنید. پزشک عمومی با تشخیص این بیماری به شما خواهد گفت که می‌بایست تحت نظر یک نورولوژیست یا همان متخصص مغز و اعصاب قرار بگیرید.

راه‌های درمان بیماری ام اس (ms) با مالتیپل اسکلروزیس

درمان بیماری ام اس (ms) در مراحل اوليه

اینکه بیمارانی که در مراحل اولیه ابتلا به بیماری ام اس قرار دارند چه زمانی باید درمان خود را آغاز کنند به سن، شدت بیماری، محل درگیری مغزی و نخاعی و همچنین سابقه بیماری‌های قبلی آن‌ها بستگی دارد و معمولاً پزشکان درمان‌های اصلاح‌کننده بیماری (DMT) یا Disease-Modifying Therapy را تجویز می‌کنند. این داروها با تعدیل و کنترل سیستم ایمنی، منجر به کاهش پیشرفت بیمار می‌شوند.

درمان بیماری ام اس (ms) با کمک جدید ترین و امن ترین داروها

درمان‌های اصلاح‌کننده بیماری به روش‌های مختلفی مثل داروهای خوراکی و تزریقی تقسیم می‌شوند. اثربخشی این درمان‌ها روی بیش از 75 درصد بیماران مبتلا به ام اس ثابت شده است.

10 دارو مؤثر در درمان بیماری ام اس:

1. داروهای اینترفرونی
   از مرسوم‌ترین داروهای مهار موقت سیستم ایمنی به منظور کاهش تعداد و شدت حملات مبتلایان هستند. از عوارض اینترفرون‌‌‌های بتا می‌توان به نشانه های شبه ‌آنفولانزا و واکنش‌‌‌های محل تزریق اشاره نمود. معروف‌ترین داروهای این دسته، آونکس (AVONEX)، بتاسرون (BETASERON)، اکستاویا (EXTAVIA)، پلگریدی (PLEGRIDY) و ربیف (REBIF) هستند.
2. گلاتیرامراستات (کوپاکسون)
   این دارو نیز با تعدیل سیستم ایمنی بدن، به سلول‌های عصبی فرصت ترمیم خود و در نتیجه کاهش علائم بیماری را می‌دهد. مصرف این دارو در دوران بارداری ممنوع است و عوارض جانبی آن معمولاً اسهال، تهوع و ریزش مو است.
3. میتوکسانترون (با نام تجاری NOVANTRONE): میتوکسانترون یک داروی شیمی ‌درمانی برای سرطان خون یا سرطان پروستات است که تقریباً برای همه فرم‌های ام اس می‌توان از آن استفاده کرد. از عوارض آن می‌توان به ایجاد مشکلات قلبی و بالا بردن احتمال ابتلا به سرطان خون اشاره کرد. به همین دلیل تنها برای بیمارانی با شرایط وخیم توصیه می شود.
4. اکرلیزوماب (با نام تجاری OCREVUS): این دارو نخستین دارو مورد تائید سامان غذا و دارو آمریکا (FDA) برای بیماران مبتلا به ام اس است و برای درمان بیماران بالغی که دارای فرم پیش‌رونده‌ی اولیه (PPMS) هستند کاربرد دارد.
5. ناتالیزوماب (با نام تجاری TYSABRI): اثر این دارو روی بیماران مبتلا به فرم عودکننده-بهبود یابنده تائید شده‌ ولی به‌ واسطه عوارض جانبی خطرناکی مثل خطر عفونت شدید مغز، جز در موارد اضطراری استفاده نمی‌شود.
6. آلمتوزوماب (با نام تجاری Campath، Lemtrada): از این دارو برای کاهش گلبول‌های سفید و در نتیجه تضعیف سیستم ایمنی به منظور کاهش دوره‌های عود استفاده میشود. با این ‌حال استفاده از آن خطر ابتلا به انواع عفونت‌ها را بالا می‌برد.
7. تری فلونومیود (با نام تجاری AUBAGIO): از این دارو خوراکی برای کاهش سرعت و تعداد دوره‌های عود بیماری استفاده می شود. از عوارض جانبی آن می‌توان به آسیب کبدی، ریزش مو و آسیب به جنین در حال رشد اشاره کرد.
8. فینگولیمود (با نام تجاری GILENYA): این دارو در درمان نوع عود کننده و بهبود یابنده ام اس نقش مهمی دارد و مصرف آن به مدت دو سال می‌تواند علائم بیمار را تا 50 درصد کاهش دهد. از عوارض آن کاهش ضربان قلب، سردرد، اسهال و خستگی است.
9. دی متیل فیومریت (با نام تجاری TECFIDERA): این دارو خوراکی بوده و در ممانعت از سلول‌های ایمنی در حمله به سلول‌های سیستم عصبی مرکزی نقش دارد. عوارض آن شامل استفراغ، اسهال، تهوع و کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون است.
10. مایزنت (با نام تجاری SIPONMOD): از داروهای خوراکی درمان نوع پیش روند ثانویه ام اس است که در کاهش دوره‌های عود نقش مؤثری دارد. عفونت‌‌‌های ویروسی، مشکلات کبدی و کاهش تعداد گلبول‌‌‌های سفید خون مهمترین عوارض آن هستند.

درمان گیاهی بیماری ام اس (ms) با طب سنتی و سوزنی

طب سنتی در ارتباط با درمان بیماری ام س روش‌های ساده‌ای را پیشنهاد می‌کند. از دیدگاه طب سنتی یکی از علت‌های اصلی این بیماری طبع سرد افراد (تمایل بالای افراد به مصرف مواد ترش تر و اسیدی‌تر مثل انواع ترشیجات، لواشک‌ها و…) است.

مهمترین روش‌های درمان بیماری ام اس با استفاده از طب سنتی

1. زعفران: مصرف زعفران موجب افزایش طبع گرم و جلوگیری از افسردگی در فرد شده و به دلیل وجود برخی ترکیبات مثل کروسین در آن به محافظت از سیستم عصبی کمک می‌کند.
2. گیاه بابونه و بابا آدم: هر دو این گیاهان خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی زیادی دارند و از این رو در درمان بیماری ام اس استفاده می‌شوند.
3. گیاه شاهدانه: این گیاه با کاهش لرزش‌های ایجاد شده توسط بیماری به بهبود وضعیت بیمار کمک می‌کند.
4. روغن زیتون: برای رفع خستگی‌های ناشی از ام اس، استفاده از روغن زیتون برای نواحی بی‌حس به صورت ماساژ دادن، پیشنهاد شده است.
5. گیاه جینسینگ: به دلیل داشتن ماده گلوکوزیدهای استروئیدی، ویتامین D، ترکیبات روغنی فرا، ویتامین A و B6 فلز روی، در طب سنتی به‌عنوان گیاهی مهم در درمان ام اس به شمار می‌رود.
6. ترکیبات با طبع گرم: برای درمان ام اس در طب سنتی مصرف غذاهای گرم اهمیت بالایی دارد. از مهم‌ترین این مواد می‌توان به انجیر، زیتون و آناناس اشاره کرد.
7. سایر گیاهان مفید: گیاهانی مثل آشواگاندا، آمریت کالاش، غافث کنفی و برگ زغال‌اخته نیز برای تقویت سلامت سیستم ایمنی بدن مناسب بوده و برای تسکین درد مزمن، خستگی، التهاب، تسکین استرس و اضطراب استفاده می‌شوند.

علاوه بر طب سنتی، طب سوزنی نیز می‌تواند با تحریک سیستم عصبی و ترشح مولکول‌های واسطه عصبی-شیمیایی، اثرات مثبتی روی بیماران مبتلا به ام اس داشته باشد. مشاهدات مختلف نشان از تأثیر مثبت طب سوزنی روی برخی از علائم اصلی بیماری ام اس مانند تاری دید، دوبینی، مورمور شدن اندام‌ها، افسردگی و اضطراب را دارد.

درمان بیماری ام اس (ms) به کمک سلول‌های بنیادی

یکی از امیدوارکننده‌ترین روش‌های درمان بیماری ام اس استفاده از سلول‌های بنیادی است. مطالعات مختلفی در دنیا در این زمینه انجام شده و کشورهایی مثل آلمان، انگلستان و آمریکا از پیشتازان این نوع روش درمانی هستند. در زیر به چند نمونه استفاده از این روش در درمان بیماری ام اس اشاره شده است.

• استفاده از سلول‌های بنیادی خون‌ساز (HSCT)
  در یکی از موارد، ابتدا با استفاده از داروهای شیمی ‌درمانی، سیستم ایمنی بدن را به شدت تضعیف می‌کنند و سپس از سلول‌های بنیادی خون‌ساز (HSCT) جدا شده از خود بیمار استفاده می‌کنند و به‌نوعی سیستم ایمنی بدن را دوباره راه‌اندازی می‌کنند. این تکنیک را برای درمان بیماران مبتلا به سرطان خون نیز استفاده می‌کنند.
• استفاده از سلول‌های بنیادی پیش ساز الیگودندریت‌
  در تحقیقات دیگری که صورت گرفت، از سلول‌های بنیادی پیش ساز الیگودندریت‌ها استفاده شد. الیگودندریت‌ها سلول‌های سازنده میلین هستند که در سیستم عصبی حضور دارند. هدف از استفاده از این سلول‌های بنیادی اختصاصی بهبود عملکرد الیگودندریت ها در ساخت میلین است و تاکنون این مطالعه در مدل‌های حیوانی موفقیت‌آمیز گزارش شده است.
• استفاده از سلول‌های بنیادی عصبی تحریک‌شده (iNSCs)
  محققان دانشگاه کمبریج انگلیس موفق به استفاده از سلول‌های پوست موش‌ها برای درمان علائم ام اس شوند. آن‌ها ابتدا سلول‌های پوست را جدا کردن و در فرآیندی به اسم برنامه‌ریزی مجدد آن‌ها را به سلول‌های بنیادی عصبی تحریک‌شده (iNSCs) تبدیل کردند. پس از تزریق این سلول‌ها به مایع مغزی نخاعی موش‌ها، این سلول‌ها قابلیت کاهش التهاب‌های سیستم عصبی مرکزی را از خود نشان دادند.

بهترین روش درمان بیماری ام اس (ms)

همان‌طور که گفته شد تحقیق در مورد استفاده از سلول‌های بنیادی برای درمان بیماری ام اس در چند سال گذشته امیدبخش و مؤثر نشان داده است و با اینکه پزشکان تأکید دارند که این روش درمانی برای تمام بیماران مناسب نیست و از طرفی در حال حاضر هزینه بالایی دارد اما به گفته دکتر سوزان کولهاس، مدیر تحقیقات انجمن ام اس بریتانیا، پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز (HSCT) به‌زودی درمان تثبیت شده و فراگیر ام اس در انگلیس و سپس در سایر نقاط دنیا خواهد شد و جای درمان با داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی را خواهد گرفت.

طول دوره درمان بیماری ام اس (ms)

طول دوره درمان بیماری ام اس بسته به روش درمانی شما دارد برای مثل برای درمان با سلول‌های بنیادی دوره 6 ماهه تا یک ساله در نظر گرفته می شود، در مورد استفاده از داروها طول این دوره از چند روز تا دو سال متغیر است و به نوع دارو بستگی دارد. با این‌ حال توجه کنید که ام اس نوعی بیماری است که در اکثر موارد، فرد را برای باقی عمر درگیر خود می‌کند. درمان‌های پیش رو در حال حاضر در بیش از 80 درصد موارد توانسته‌اند مانع پیشرفت بیماری و کاهش حملات عصبی شود؛ بنابراین استفاده از روش‌های درمانی مختلف و کمک گرفتن از شیوه‌های مختلف توان‌بخشی مثل گفتار درمانی، فیزیوتراپی و کاردرمانی می‌تواند به بهبود هر چه سریع‌تر کیفیت زندگی این افراد کمک کنند.

رژیم غذایی برای درمان بیماری ام اس (ms)

در مطلب آشنایی با بیماری ام اس به‌طور ویژه مواد غذایی مفید و همچنین مواد غذایی مضر برای بیماران مبتلا به ام اس  را شرح دادیم. به‌طور خلاصه نمی‌توان ادعا کرد مصرف یک ماده‌ی غذایی خاص باعث پیشرفت بیماری شده و یا برعکس از بروز آن جلوگیری می‌کنند. بااین‌حال برخی مواد غذایی وجود دارند که به توصیه پزشکان افراد مبتلا به ام اس بهتر است از آن‌ها پرهیز کنند. این مواد غذایی شامل لبنیات و گوشت قرمز پرچرب، قندها، مشروبات الکلی، چیپس، بیسکویت و کلوچه‌های صنعتی هستند. از سوی دیگر بررسی‌های اخیر تأثیر برخی مواد غذایی شامل مواد غذایی حاوی ویتامین D، اسیدهای چرب ضروری و آنتی‌اکسیدان‌ها را جهت پیشگیری و بهبود افراد مبتلا به ام اس پیشنهاد می‌کنند.

• مهم‌ترین منابع خوراکی حاوی ویتامین D: انواع ماهی‌ مثل قزل‌آلا و سالمون، میگو، زرده تخم‌مرغ، قارچ، غلات و بلغور جو دوسر و همچنین مواد غذایی داری فیبر مثل خربزه، طالبی و سبزیجات.
• مهم‌ترین منابع خوراکی حاوی اسیدهای چرب ضروری امگا 3 و امگا 6: ماهی ساردین، ماهی آزاد، روغن کانولا، گردو، جوانه‌ی گندم، روغن دانه‌ی کتان، روغن سویا، روغن بادام زمینی، روغن ذرت و روغن آفتابگردان.
• مهم‌ترین منابع خوراکی حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها: ویتامین‌های A، C، E و ماده معدنی سلنیوم از جمله ترکیبات سرشار از آنتی‌اکسیدان هستند که به ترتیب در سبزیجات، میوه‌ها، مارگرین و ماهی بیشترین دیده می‌شوند.
• منابع خوراکی مفید دیگر مناسب رژیم غذایی بیماران ام اس: ویتامین B9 و B12 از ترکیبات بسیار مفید برای این بیماران هستند. منابع اصلی ویتامین B9 شامل لوبیا چیتی، اسفناج، بروکلی، بامیه، گوشت گاو مرغ هستند و منابع اصلی ویتامین B12 به ترتیب انواع گوشت قرمز، مرغ، ماهی و لبنیات هستند.

آیا ام اس از بین می رود؟

خوشبختانه ام اس یک بیماری کشنده نیست اما از آنجایی که هنوز درمان قطعی برای آن معرفی نشده باید گفت که فرد بیمار می‌بایست این بیماری را برای باقی عمر خود، کنترل کند و روند درمانی دائمی را داشته باشد تا بتواند به زندگی طبیعی خود برگردد.

سوالات متداول در رابطه با بیماری ام اس (ms)

آیا درمان بیماری ام اس در آلمان وجود دارد؟

آلمان یکی از کشورهای پیش رو در مبارزه با بیماری ام اس است و محققان این کشور هرساله روش‌های پیشنهادی جدید برای مقابله با این بیماری پیشنهاد می‌کنند. در یکی از این پژوهش‌ها، محققان آلمانی موفق شدن التهاب‌ها و آسیب‌های وارده به میلین بیماران را تا 75 درصد کاهش دهند. بر خلاف روش‌های معمول کنونی آن‌ها با استفاده از سلول‌های تک‌هسته‌ای خونی به همراه ترکیباتی که باعث محافظت از میلین‌ها می‌شوند، مقاومت ایمنی میلین را بالا بردند. طول دوره درمان در این روش 6 ماه بوده و در طی این پژوهش هیچ یک از بیماران لکه‌های عصبی جدید (پلاک‌های ایجاد شده ناشی از بین رفتن میلین) و یا حمله بیماری مشخصی از خود نشان ندادند.

آیا درمان بیماری ام اس با ورزش ممکن است؟

ورزش می‌تواند نقش مهمی در بهبود ظرفیت، عملکرد و توانایی بیماران ام اس داشته باشد. از جمله ورزش‌های مناسب بیماری ام اس می‌توان به پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و همچنین حرکت‌های کششی یوگا و ورزش‌های آبی اشاره کرد. بااین‌حال تمام فعالیت‌های ورزشی این افراد برای درمان بیماری ام اس باید تحت نظر پزشک صورت بگیرد.

آیا بیماری ام اس خفيف قابل درمان است؟

همان‌طور که گفته شد هنوز برای درمان بیماری ام اس روش قطعی وجود ندارد. افراد مبتلا به ام اس خفیف در واقع تعداد حملات کمی را تجربه می‌کنند اما دچار خستگی یا اختلال در فکر کردن و یا حافظه می‌شوند و برای کاهش خستگی مرتبط با بیماری ام اس داروهای آمانتادین، مدافینیل و متیل فنیدات مفید هستند.

کدام قرص برای درمان بیماری ام اس مناسب است؟

همان‌طور که اشاره شد برای درمان همه عوارض بیماری ام اس هیچ قرص، دارو یا تکنیک قطعی وجود ندارد اما همان‌طور که در بخش معرفی بهترین داروهای این بیماری ذکر شد، در حال حاضر قرص‌ها و داروهای متفاوتی با هدف کاهش سرعت پیشرفت بیماری و کاهش تعداد و شدت حملات در بیماران مبتلا به ام اس به این بیماران عرضه می شود.

آیا می‌توانیم یک زندگی عادی با بیماری ام اس داشته باشیم؟

در مسیر درمان بیماری ام اس همیاری و همدلی شما با فرد مبتلا موجب تقویت انگیزه و افزایش روحیه در فرد شده و به توان‌بخشی فرد کمک می‌کند. در نهایت به کمک روش‌های درمانی موجود و کاهش علائم آزاردهنده در این افراد می‌توان کیفیت زندگی خود را در کنار این افراد ارتقا بخشید.

همان‌طور که اشاره شد پیشرفت‌های اخیر علم پزشکی برای درمان بیماری ام اس بسیار چشم‌گیر بوده و بسیاری از دردها و سختی‌های این افراد را کاهش داده است. به امید تکنیک‌های جدید مثل سلول‌های بنیادی و فناوری نانو، آینده روشنی برای بهبود هر چه بیشتر زندگی این افراد پیش رو است. دیدگاه شما چیست؟ اگر از روش‌های درمانی دیگری برای مقابله با این بیماری استفاده می‌کنید، آن را با ما در بخش نظرات به اشتراک بگذارید. به‌عنوان نکته بسیار مهم پایانی باید بگوییم که داروهایی معروفی شده در این مطلب باید کاملاً تحت نظر پزشک مصرف شوند، از مصرف خودسرانه آن‌ها و داروهای مشابه جدا خودداری نمایید.

منابع: webmd l nationalmssociety