توسط : دیسک کمر یکی از دردهای شایع میان جوامع امروزی است که بیشتر افراد میانسال و مسن را درگیر میکند. علت اینکه بیشتر این افراد درگیر این درد هستند این است که بعد از دوران بلوغ کمکم تغییراتی در دیسکهای بین مهرهای به وجود میآید که در نتیجه از میزان آب محتویات دیسک کم شده و شکنندهتر میشوند؛ بنابراین در طول سالها و عوامل مختلف مثل آسیبهای فیزیکی و عادات نادرست در شیوه زندگی افراد، تخریب بخش خارجی دیسک رخ داده و در نهایت فرد دچار بیرون زدگی دیسک یا پارگی دیسک میشود. برای آشنایی بیشتر درباره دیسک کمر و پاسخ به سؤالات رایج درباره آن با کافه نبض همراه باشید.
دیسک کمر چیست و چگونه به وجود میآید؟
ستون فقرات یا ستون مهرهها مهمترین بخش استخوانبندی در نیم تنه بالایی انسان است که از گردن تا پشت کمر امتداد دارد. برای آشنایی با دیسک کمر ابتدا با ساختار ستون فقرات یا ستون مهرهها آشنا میشویم. ستون فقرات یا ستون مهرههای انسان از 24 مهره استخوانی تشکیل شده است که 7 عدد آنها مهره گردنی، 12 عدد مهره پشتی و 5 عدد نیز مهره کمری را تشکیل میدهد. بین این مهرهها دیسکها قرار دارند. دیسکها همانند بالشتکهایی میان مهرههای استخوانی از آنها در برابر فشار و شوکهای ناگهانی در طی فعالیتهای روزمره و حرکات فیزیکی محافظت میکنند.
هر دیسک بین مهرهای از دو بخش تشکیل میشود: بخش مایع و ژلاتینی درونی و بخش لایه مانند و سخت خارجی. آسیبهای وارده بر ستون فقرات میتواند منجر به بیرون زدگی بخش ژلاتینی از لایه سخت خارجی شود که در صورت گسترش میتواند به رشتههای عصبی و نخاع در این ناحیه آسیب وارد کند. آسیبهایی مثل بیرون زدگی دیسک در نقاط مختلف را اصطلاحاً دیسک کمر میگویند.
علت ایجاد دیسک کمر چیست؟
برخی از مهمترین عوامل ایجاد دیسک کمر:
- وزن زیاد: وزن بیشتر به معنی فشار بیشتر بر روی دیسکهای بین ستون فقرات است که در نهایت میتواند منجر به انواع بیرون زدگی دیسک در کمر و گردنی شود.
- شغل و سبک زندگی: ایستادن یا نشستن طولانی مدت، حمل بار سنگین، ورزشهای فیزیکی پرفشار هرکدام به نحوی در طولانی مدت تأثیر خود را بر روی دیسکهای بین ستون مهرهها میگذارد و خطر ابتلا به انواع بیرون زدگی دیسک در کمر و گردن را افزایش میدهد.
- آسیبهای فیزیکی: حرکات چرخشی و ناگهانی چه در گردن و چه در کمر باعث آسیب به دیسکهای موجود در این مناطق شده و احتمال پارگی دیسک و یا بیرون زدگی آن را بالا میبرد.
تفاوت دیسک کمر خفيف و شديد
آسیب پیشرونده به دیسکها (آسیبهای دژنراتیو دیسکها) را به اسم دیسک کمر خفیف میشناسند. معمولاً در دیسک کمر خفیف، بهواسطه برخی تغییرات شیمیایی در طول سالها و پیری، فقط بخش بیرونی دیسک آسیب جزئی میبیند و بیرون زدگی رخ نمیدهد. وقتیکه آسیبهای وارده به دیسک بیشتر میشود مواد درون آن از موقعیت عادی خود خارج میشوند اما از لایه بیرونی خارج نمیشوند. در این حالت دیسک در خطر بیرون زدگی قرار دارد. در دیسک کمر شدید اما لایه غضروفی-فیبروزی خارجی میشکند و مواد درون دیسک از آن خارج میشود. در این حالت بیرون زدگی دیسک آغاز میشود.
برای کنترل دیسک خفیف علاوه بر ماساژ و فیزیوتراپی نقاط آسیب دیده، پزشک معالج بسته به وضعیت فرد برای کنترل درد از داروهایی مثل آسپرین، ایبوپروفن و داروهای غیراستروئیدی و ضدالتهابی یا Nonsteroidal anti-inflammatory drugs) NSAIDs) استفاده میکند اما در دیسک کمر شدید با توجه به شدت آسیب معمولاً جراحی لازم است.
علائم، نشانه ها و دردهای دیسک کمر
علائم، نشانه ها و دردهای دیسک کمر شامل:
- فرد در طول تحمل درد دیسک گردن یا کمر، متوجه بیحس شدن یک طرف از بدن میشود.
- احساس درد به وجود آمده در فرد گاهی به دستوپاهای او نیز سرایت میکند. معمولاً این حالت در دیسک گردنی رخ میدهد.
- درد به وجود آمده در فرد ناشی از انجام یک حرکت فیزیکی خاص یا فشار ناحیهای از کمر است.
- فرد احساس درد را بعد از یک ورزش سبک مثل پیادهروی تجربه میکند.
- فرد در محل درد خود احساس مورمور شدن یا سوزش را دارد.
مورد آخر، یعنی مورمور شدن بیحسی پس از درد بسیار جدیتر از موارد دیگر است و در صورت مشاهده میبایست فوراً به پزشک مراجعه کنید چرا که این احتمال وجود دارد که آسیب به سیستم عصبی شما رسیده باشد.
پارگی و بیرون زدگی دیسک کمر
همانطور که گفتیم به خارج شدن بخش مایع و ژلاتینی داخلی دیسک به بیرون از لایه سخت دور آن را بیرون زدگی دیسک کمر یا فتق دیسک کمر گویند؛ اما تفاوت بیرون زدگی دیسک با پارگی دیسک چیست؟ پارگی دیسک کمر فرم شدیدتر و دردناکتری از فتق دیسک است که بهواسطه درگیر شدن رشتههای عصبی و نخاع بعد از آسیب است. درواقع پارگی دیسک در صورت درمان نشدن بیرون زدگی دیسک و رعایت نکردن اصول محافظت از ستون فقرات رخ میدهد و در طی آن هسته ژلاتینی داخلی دیسک کمکم تحت فشارهای مختلف به طور کامل از دیسک خارج میشود. به این حالت پارگی دیسک گفته میشود.
رابطه دیسک کمر با درد های پا و گردن چیست؟
عوارض و دردها با منشأ دیسک کمر بسیار متنوع هستند. علت این موضوع هم وجود کانالها و رشتههای عصبی محیطی، مرکزی و همچنین نخاع در این نواحی است که باعث میشود دردهایی مختلفی مثل درد پشت باسن، درد نواحی پایین کمر، گردن درد و حتی احساس درد در دستها در فرد به وجود آید.
بهترین زمان مراجعه به پزشک و متخصص
در واقع هر چقدر دردهایی که در قسمت کمر خود حس میکنید را بیشتر جدی بگیرید و زودتر به پزشک مراجعه کنید، در نهایت درمان شما سادهتر و کم هزینهتر خواهد بود. برای تشخیص بیرون زدگی دیسک و یا پارگی آن میبایست به متخصص ارتوپد و یا متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. به طور عمده با یک معاینه خوب و تحلیل شرح دردهایی که شما با پزشکتان در میان میگذارید، میتوان به منشأ درد پی برد؛ اما تشخیص دقیقتر بهواسطه سیستمهای تصویربرداری پزشکی مثل MRI رخ میدهد.
انواع درمان دیسک کمر
برای درمان دیسک کمر روشهای مختلف و گوناگونی وجود دارد که با توجه به شرایط بیمار و تشخیص پزشک تخصص روشهای گوناگون درمانی مورد استفاده قرار میگیرد. در این بخش به معرفی برخی از روشهای درمان دیسک کمر اشاره خواهیم کرد.
درمان با روشهای غیر تهاجمی
منظور از درمان با روشهای غیر تهاجمی استفاده از تکنیکهای مختلفی پزشکی برای درمان دیسک کمر بدون انجام دادن عمل باز (روش تهاجمی) است. در روش تهاجمی و عمل جراحی که از قدیم به عنوان اصلیترین روش درمان دیسک در کمر و گردن مطرح بوده است، ضمن جراحی ناحیه آسیب دیده به کمک بیهوشی کامل یا بیحسی نخاعی (بسته به محل آسیب)، پارگی یا بیرون زدگی دیسک به کمک تجهیزات و ابزار خاصی توسط جراح درمان میشود. معمولاً عمل باز یا تهجمی کمتر از 4 ساعت طول میکشد و مدت زمان بستری شدن فرد دو روز و دوره درمان بین 6 تا 8 هفته است.
روشهای غیرتهاجمی اما بهواسطه پیشرفت علم پزشکی بوده و در آن عمل بدون باز کردن سطح بدن انجام میشود. از این روشها میتوان درمانهای تزریقی، اوزون تراپی و لیزر تراپی را نام برد. مزیت بزرگ این روشها این است که بیهوشی بیمار در آن صورت نمیگیرد و مدت زمان عمل بهواسطه این روشها کمتر از یک ساعت است. علاوه بر این بیمار نیاز به بستری ندارد و دوره درمان آن کمتر از یک هفته خواهد بود. از دیگر مزایای درمان دیسک کمر با روشهای غیرتهاجمی افزایش حداکثری دقت عمل، کاهش احتمال عفونت، کاهش مصرف داروهای جانبی و موارد دیگر است.
درمان تزریقی، اوزون تراپی و لیزر تراپی
- درمان تزریقی
درمان تزریقی برای دیسک کمر انواع مختلفی دارد که در زیر به دو مورد آن اشاره میکنیم:
- درمان تزریقی بهوسیله تزریق کورتیکوستروئید در نخاع (Epidural Corticosteroid Injection): مهمترین علت دردهای دیسک در کمر و گردن، التهابی است که بهواسطه بیرون زدگی مایع ژلاتینی درون دیسکها در اطراف رشتههای عصبی تشکیل میشود. کورتیکوستروئیدها میتوانند باعث کاهش التهاب این نواحی شوند و درد را کاهش دهند. جراح برای رسیدن به محل مورد نظر بدون عمل جراحی باز نیاز به تصویر دقیق از این ناحیه دارد که این تصویر به کمک تکنیک فلوروسکوپی برای او محیا میشود. در مرحله بعد جراح داروی کورتیکوستروئیدی را در قسمتی از نخاع که به آن فضای Epidural تزریق میکند.
- درمان تزریقی بهوسیله تزریق دیسکوژل (Discogel): این تکنیک از روشهای جدیدی است که هم اکنون در دست تحقیقات است. دیسکوژل ترکیبی از مواد سازگار با محیط داخلی بدن و ترکیب شده با موادی است که در نهایت ساختاری نیمه جامد به آن میبخشد. هدف از تزریق دیسکوژل، محافظت و حمایت از دیسکها جهت جلوگیری از خروج و یا پیشرفت فتق دیسک کمر است.
- اوزون تراپی (Ozone therapy)
گاز اوزون بهواسطه ساختار مولکولی خود میل ترکیبی زیادی با مواد ژلاتینی داخل دیسکها دارد. در اوزون تراپی نیز پس از تصویربرداری و تعیین محل دقیق آسیب، اوزون به داخل دیسک تزریق میشود تا با ترکیب شدن با مواد درون دیسک از حجم آنها بکاهد. در نتیجه این عمل مواد بیرون زده از دیسک به داخل دیسک کشیده شده و فشار وارده بر رشتههای عصبی از بین میرود.
- لیزرتراپی دیسک Percutaneous Laser Disc Decompression) PLDD)
استفاده از این روش در آمریکا قدمتی 30 ساله دارد. اساس این روش مشابه اوزون تراپی بوده و تفاوت در این است که به جای تزریق گاز اوزون، از سوزنی استفاده میشود که هدایت لیزر با طول موج مخصوص مواد ژلاتینی درون دیسک را بر عهده دارد. نتیجه اینکه مواد ژلاتینی درون دیسک تا حد معین تبخیر و از حجم آنها کاسته میشود و به این ترتیب مواد خارج شده از دیسک به داخل کشیده میشوند. علاوه بر این حرارت ایجاد شده میتواند سبب ترمیم لایه خارجی دیسک نیز شود. طی مطالعات صورت گرفته روی بیماران درصد موفقیت این روش بین 75 تا 90 درصد ارزیابی شده است و از این رو یکی از روشهای اصلی درمان دیسک کمر در دنیا به حساب میآید.
تاثیرات آب درمانی و ورزش درمانی
معمولاً آب درمانی به جهت درمان دیسک کمر به همراه جلسات فیزیوتراپی انجام میشود. آب درمانی یکی از روشهای طبیعی برای درمان دیسک کمر است. در واقع هنگامی که شما در آب قرار دارید بهواسطه خصوصیت ویژه آب، ستون فقرات شما 90 درصد فشار کمتری را تحمل میکند. این موضوع سبب میشود که با فشار کمتر به ستون فقرات بتوان تمرینات مناسب برای درمان دیسک کمر را انجام داد. علاوه بر این فشار هیدرواستاتیک اثرات نیرومندی تولید میکند که موجب بهبود عملکرد قلب و ریه شما میشود. حرکات و تکنیکهای آب درمانی میبایست زیر نظر فیزیوتراپ انجام شود تا بهترین اثر خود را روی بدن نشان دهد.
در مورد ورزش درمانی اما تصور عمومی مردم بر این است هنگامی که تشخیص داده شد دیسک کمر دارند، میبایست به صورت تمام وقت استراحت کنند. با اینکه استراحت کردن یکی از روشهای درمانی دیسک کمر است اما در طولانی مدت باعث ضعف عضلات و مشکلات بعدی نیز در فرد میشود. تمرینات بخصوصی برای دردهای دیسک در کمر و گردن وجود دارند که با رعایت اصولی و اجرا منظم آنها میتوانید سبب تسکین درد این نواحی و تقویت ستون فقرات خود شوید. در ادامه و در ادامه مراقبتهای لازم برای مبتلایان به دیسک کمر به برخی از تمرینات مناسب این افراد اشاره کردیم.
مراقبت ها و روشهای پیشگیری
نحوه استراحت برای درمان
شاید عجیب به نظر برسد اما استراحت کردن به خودی خود یکی از راههای درمان دیسک کمر است. درواقع در اکثر موارد مشکلات مربوط به دیسک کمر نیاز به عمل جراحی نداشته و با روشهای دیگری درمان صورت میگیرد که یکی از آنها استراحت کردن است.
- نحوه صحیح خوابیدن:
یکی از مهمترین موضوعات در استراحت برای درمان دیسک کمر، داشتن خوابی راحت و استاندارد است. تشک یا تخت خواب افراد مبتلا به دیسک کمر باید محکمتر از حالت معمول باشد و از تشکهای غیر طبی و نرم استفاده نکنند. به طور کلی بهتر است این افراد از تخت استفاده کنند تا در روز دفعات بلند شدن و نشستن آنها از روی زمین، کمتر شود. بهترین حالت استراحت برای خواب نیز خوابیدن به یک طرف پهلو و جمع کردن پاها نزدیک شکم است در حالی که بین آنها یک بالش کوچک قرار دارد.
- نحوه صحیح نشستن و ایستادن:
از آنجایی که معمولاً کارمندان به واسطه شرایط کاری خود دچار این بیماری میشوند. لازم است که نحوه نشستن پشت میز و یا هر صندلی دیگر را یاد بگیرند چرا که همین عادات اشتباه در طولانی مدت باعث تشدید بیماری دیسک کمر میشود. نحوه صحیح نشستن و ایستادن در دیسک کمر باید به نحوی باشد که قوسهای طبیعی ستون فقرات شما حفظ شود. این شرایط را با استفاده از تنظیم ارتفاع و شیب صندلی میبایست رعایت کنید.
ورزش، پیادهروی، حرکات اصلاحی
برخی تمرینات ورزشی و حرکات اصلاحی مناسب دیسک کمر:
- حرکت کبری:
برای اجرای این حرکت باید روی شکم خود دراز بکشید، سپس کف دستان خود را دو طرف صورت قرار دهید و به آرامی تا آنجایی که میتوانید بدون بلند کردن پاها، قسمت پشتی بدن را به عقب ببرید. حرکت کامل کبری با عمود نگاه داشتن دستها انجام میشود و معمولاً شامل ده مرتبه تکرار به مدت 10 ثانیه است. حرکت کبری یکی از تمرینات مفید برای هدایت ترکیبات بیرون زده از دیسکها به سمت داخل ستون فقرات است.
اگر فشار زیادی احساس میکنید، حرکت نیمه کبری را انجام دهید؛ یعنی قسمت پشتی بدن را فقط تا حدی بالا ببرید که دستان شما در وضعیت 45 درجه نسبت به سطح صاف قرار گیرند.
حرکت کبری یکی از تمرینات مفید برای هدایت ترکیبات بیرون زده از دیسکها به سمت داخل ستون فقرات است - خم کردن یک پا به سمت شکم:
برای اجرای این حرکت باید به پشت دراز بکشید. سپس در حالی که دستها در دو طرف بدن قرار دارند به آرامی یکپا را به عقب بیاورید و با دست به مدت 10 ثانیه پای خود را نگهدارید. این حرکت را نیز ده مرتبه و با هر دو پا انجام دهید. خم کردن پاها به سمت شکم باعث انبساط عضلات زیر کمر و لگن شما شده و از فشار وارده بر ستون فقرات میکاهد.حرکت خم کردن پا به طرف شکم برای دیسک کمر
حرکت کششی به کمک زانو:
برای اجرای این حرکت روی زمین زانو بزنید. یکی از پاها را به صورت 90 درجه روی سطح مسطح قرار دهید. در این حالت دستهای خود را روی زانوی گذاشته و به مدت 10 ثانیه پشت و کمر خود را به سمت جلو خم کنید. این تمرین را نیز ده مرتبه بر روی هر دو پا تکرار کنید. اجرای این تمرین باعث انتقال فشار وارده به مهرهای زیرین کمر به عضلات کناری بد نمیشود.
- حرکت گربه-گاو:
این حرکت ترکیبی از دو حالت است. ابتدا به صورت چهار دستوپا روی سطح مسطح قرار بگیرید و سپس با یک نفس عمیق کمر خود را به سمت بیرون بالا ببرید و سپس در بازدم کمر را به سمت داخل خم کنید. این تمرین را 5 مرتبه و هر بار 10 ثانیه تکرار کنید. با استفاده از تمرین گربه-گاو، از فشار به ستون فقرات مخصوصاً مهرههای کمری زیرین کاسته میشود.حرکت گربه-گاو برای دیسک کمر - پیادهروی:
به طور کلی افرادی که عادت به پیادهروی دارند کمتر از افراد دیگر به مشکلات دیسک کمر دچار میشوند. فواید پیادهروی برای بدن بسیار زیاد است اما نکتهای که مبتلایان به دیسک کمر باید به آن توجه کنند، اندازه گامهای آنان است. گامهای بزرگتر احتمال گردش ناگهانی ستون مهرهها را به همراه دارد که ممکن است باعث تشدید درد شود از طرفی گامهای کوچک و منظم در حین پیادهروی برای کمردرد و دیسک کمر مؤثرتر هستند و باعث تسریع در بهبود دیسک کمر میشوند.
تمرینات ورزشی مضر برای دیسک کمر
به طور کلی این افراد باید هرگونه فعالیت شدید ورزشی را که باعث افزایش فشار بر روی ستون مهرهها میشود را کنار بگذارند.
برخی از این تمرینات پرخطر شامل موارد زیر است:
- دراز نشست
- تمرینات چرخشی
- بلند کردن وزنه
- پرس پا
- دویدن
ضرورت استفاده از کمربند طبی
استفاده از کمربند طبی بیشتر با هدف محدود کردن حرکات ناگهانی، انتقال فشار به مرکز ثقل بدن و نیز حفظ دما و گرم کردن عضلات کمر توسط پزشکان توصیه میشود. کمربند طبی بهواسطه عملکرد خود موجب کاهش و تسکین دردهای ناشی از آسیب به کمر و ستون فقرات شده و یکی از ابزار ضروری در جهت مراقبت بیماران بعد از جراحی دیسک کمر است.
کمربندهای طبی معمولاً به دو دسته ثابت یا انعطافناپذیر و ارتجاعی یا انعطافپذیر تقسیم میشوند.
- کمربند طبی ثابت یا انعطافناپذیر: معمولاً از این نوع کمربند طبی برای تسکین دردهای مربوط به مهرههای پایین کمر و نیز محافظت و استحکام بخشیدن به کل ستون فقرات پس از عمل جراحی استفاده میشود. البته از این نوع کمربند بهعنوان درمانهای غیر جراحی نیز استفاده میشود.
- کمربند طبی ارتجاعی یا انعطافپذیر: از کمربندهای طبی ارتجاعی برای درمان مشکلات مهمی مثل دردهای کمر، دیسک، گودی و برآمدگی کمر میتوان استفاده کرد و به طور کلی برای استفاده دردهای خفیف مناسب هستند.
به طور کلی از مزایای کمربندهای طبی علاوه بر موارد فوق میتوان تسهیل حرکات کمر مخصوص هنگام تغییر حالت از نشسته به ایستاده و جلوگیری از برخی از آسیبهای فیزیکی مخصوصا برای افرادی که مشاغل پرفشار و حرکتی دارند. با این حال استفاده از این کمربندها معایبی نیز دارند چرا که استفاده مداوم از این کمربندها موجب تضعیف سایر عضلات ستون فقرات میشود و توصیهشده که از آنها صرفاً برای حمایت از ستون فقرات آسیب دیده و کاهش دردهای عضلانی استفاده کنید.
اقدامات لازم قبل و بعد از عمل جراحی دیسک کمر
- اقدامات لازم قبل از عمل جراحی دیسک کمر
مهمترین نکتهای که بیمار قبل از عمل جراحی دیسک باید بداند آگاهی لازم در ارتباط با خطرات عمل جراحی است. در واقع بیمار باید اطمینان کسب کند که عمل جراحی او آخرین شیوه درمانی است که به بهبود شرایط فعلی او کمک میکند. البته بیشتر خطرات ناشی از عمل دیسک مربوط به خطرهای جراحی است که معمولاً کلیه آنها طی آزمایشهایی که از بیمار گرفته میشود کنترل میگردد؛ مانند تعیین میزان حساسیت به داروهای بیهوشی و مصرفی پس از عمل و بررسی سوابق بیماریهای مؤثر بر عمل مثل بیماری دیابت که موجب تأخیر در فرآیند ترمیم زخمها میشود. در آخر پزشکان توصیه میکنند که قبل از عمل فعالیت بدنی شدید نداشته باشید.
- اقدامات لازم بعد از عمل جراحی دیسک کمر
بعد از عمل جراحی دیسک کمر نیاز است فرد اقدامات و نکات بخصوصی را جهت تسریع روند بهبود خود انجام دهد. برخی از این اقدامات به شرح زیر هستند.
- رعایت توصیه پزشک جهت تسریع در روند بهبود زخم جراحی
بهبود زخم جراحی دیسک در کمر یا گردن به طور معمول بین 12 تا 17 روز طول میکشد. این مدت به نوع تغذیه و سلامت فرد بستگی دارد. یکی از مواردی که در روند بهبود زخم تداخل ایجاد میکند سیگار کشیدن است. - مراقب و تمیز نگه داشتن زخم جراحی
برای مراقبت از محل جراحی بهتر است طولانی مدت به پشت دراز نکشید چرا که وزن بدن شما میتواند موجب اختلال در گردش خون در اطراف زخم شده و روند بهبود زخم را کند میکند. زخم جراحی میبایست به طور روزانه با پانسمان استریل شود. استفاده از پانسمانهای ضد آب به شما کمک میکند که بتوانید به راحتی دیگر نقاط بدن خود را نیز شستشو و تمیز کنید. با این حال توصیه میشود حداقل تا ده روز حمام نکنید تا زخم شما در تماس با آب قرار نگیرد. - استراحت مطلق ممنوع!
هدف اصلی جراحی دیسک بازگرداندن شرایط طبیعی بدن است و نباید بهواسطه انجام این عمل جراحی فعالیتهای روزانه خود را قطع کنید. توصیه پزشکان استراحت مطلق صرفاً بین 6 تا 8 هفته است و پس از آن فرد میتواند فعالیتهای عادی و روزمره مثل راه رفتن و نشستن را به آرامی از سر بگیرد. - کنترل روابط جنسی
به طور معمول باید بین 40 تا 50 روز بعد از عمل جراحی دیسک کمر از روابط جنسی خودداری کنید. بعد از این مدت نیز میبایست از پزشک خود مشورت بگیرید تا مناسبترین و کمخطرترین روشهای نزدیکی در ایام بعد از عمل دیسک کمر را به شما توضیح دهد.
سؤالات متداول
بله بیشتر مردم بر این باور هستند که هنگامی که مشخص میشود دیسک کمر دارند دیگر چارهای به جز عمل جراحی ندارند اما واقعیت چیز دیگری است. مطالعات صورت گرفته روی بیماران نشان داده که در بیش از 95 درصد موارد، دیسک کمر را میتوان بدون جراحی درمان کرد. در برخی موارد حتی بدن با در نظر گرفتن مراقبتهای اولیه و برخی تمرینات ساده میتواند خود را درمان کند. درمان خودبهخودی دیسک بدن بهواسطه سه دلیلدرون بدن رخ میدهد.
دلیل اول، پاسخ سیستم ایمنی است، به این صورت که سیستم ایمنی مواد بیرون زده از دیسک را بهعنوان ماده خارجی شناخته و با حمله به آن، از حجم این ترکیبات میکاهد.
دلیل دوم، به واسطه جذب آب در بدن رخ میدهد، موادی که از دیسک خارج میشوند حاوی درصد بالایی از آب هستند که با گذشت زمان جذب بدن میشوند و موجب کاهش حجم بیرون زدگی میشوند.
دلیل سوم، برخی تمرینات و حرکات کششی هستند که با انجام آنها در درازمدت این محتویات را به سمت داخل دیسک هدایت میکند.
روشهای مختلفی برای کاهش درد دیسک کمر وجود دارند، در ادامه به چند نمونه اشاره میکنیم:
سرما درمانی و گرما درمانی: برای کاهش التهابهای نقاط دردناک میتوانید از کیسههای یخ استفاده کنید. کیسه آب گرم نیز با افزایش خونرسانی به محل مورد نظر باعث تسکین عضلات و کاهش درد در محل مورد نظر میشود.
زردچوبه: یکی از ترکیباتی که از گذشته برای کاهش اثرات التهابی و کاهش دردهای مفاصل استفاده میشد، زردچوبه است. خاصیت ضدالتهابی این ادویه به دلیل دارا بودن ترکیب آنتیاکسیدانی به نام کورکومین است.
ماساژ: ماساژ کامل بدن در صورتی که به طور منظم انجام شود به کاهش دردهای مزمنی مثل درد دیسک کمر کمک میکند.
تشک: خواب راحت یکی از مهمترین دغدغههای افراد مبتلا به دیسک کمر است و داشتن یک تشک طبی مناسب مخصوص این افراد به کاهش دردهای کمر مخصوص در طول شب کمک میکند.
روشهای دیگر: استفاده از درمانهای گیاهی، طب سوزنی و اصلاح شیوه زندگی همگی به نحوی میتوانند موجب کاهش درد دیسک کمر شوند.
بله طبق آییننامه نظام وظیفه، معافیت پزشکی دیسک کمر یکی از انواع معافیتهای پزشکی است که در بخش بیماریهای جراحی مغز و اعصاب قرار میگیرد. جهت دریافت معافیت سربازی دیسک کمر میبایست ابتدا به دفاتر پلیس 10+ مراجعه کنید و سپس جهت اخذ معاینات پزشکی، تصویربرداریها (مانند MRI و میلوگرافی از ستون فقرات) و چکابها را از بیمارستانهای مورد تائید نظام وظیفه دریافت کنید. بسته به شدت و نوع آسیب و تشخیص کمیسیون پزشکی به فرد مشمول معافیت کامل از سربازی و یا معافیت از رزم داده خواهد شد.
بر اساس قانون کار با تشخیص کمیسیون پزشکی چنانچه مشخص شود که فرد مبتلا یا در معرض ابتلا به دیسک کمر است، کارفرما موظف است که بر اساس تشخیص کمیسیون پزشکی بدون کاهش حقوق محل مناسبی برای فرد در نظر گیرد. در صورتی که محل دیگری وجود نداشت بیمه بیکاری به فرد تعلق میگیرد. از کار افتادگی اما بهواسطه قانون تأمین اجتماعی بوده و به تشخیص پزشک متخصص و شورای پزشکی بستگی دارد.
اگر تشخیص شورای پزشکی، از کار افتادگی بیمه شده مقداری بین 10 تا 33 درصد باشد، غرامت نقص عضو به بیمه شده تعلق میگیرد.
اگر تشخیص شورای پزشکی، از کار افتادگی بیمه شده مقداری بین 33 تا 66 درصد باشد، مستمری از کار افتادگی جزئی به بیمه شده تعلق میگیرد.
اگر تشخیص شورای پزشکی، از کار افتادگی بیمه شده مقداری بیش از 66 درصد باشد، از کار افتادگی کلی به بیمه شده تعلق میگیرد.
همانطور که با ساختار دیسک کمر آشنا شدیم، به دلیل ارتباط دیسکها با رشتههای عصبی و نخاع بهتر است قبل از اقدام به بارداری با پزشک متخصص اعصاب مشورت کنید تا میزان و شدت آسیب دیسک کمر در شما سنجیده شود. در صورتی که بیرون زدگی دیسک شدید نباشد احتمالاً مشکلی برای زایمان طبیعی فرد وجود ندارد؛ بنابراین با توجه به تشخیص پزشک در بسیاری از موارد برای زایمان طبیعی مشکلی وجود ندارد ولی در صورتی که پزشک تشخیص دهد که فشار وارده در حین زایمان ممکن است باعث آسیب بیشتر شود، از روش سزارین میتوان استفاده کرد.
همانطور که میدانید در بروز بسیاری از بیماریها دو عامل ژنتیک و محیط دخیل هستند. در ارتباط با دیسک کمر پزشکان تصور میکردند که بهواسطه ماهیت آسیب به ستون فقرات، با بیماری که منحصراً بهواسطه آسیبهای محیطی و عادات نامناسب است، روبرو هستند. با این وجود تحقیقات بیشتر در سالهای اخیر نشان داده که دردهای دیسک کمر مخصوصا در نقاط زیرین آن احتمالاً با ژنتیک و سابقه این بیماری در خانواده فرد نیز در ارتباط است. طی این تحقیقات ژنی به نام PARK2 شناسایی شد که در افزایش روند تحلیل و فرسایش دیسکها نقش دارد و در 70 تا 80 درصد خانمهای دارای دیسک خفیف مشاهدهشده، اگرچه تاکنون علت فعال یا غیرفعال شدن آن در بدن افراد مختلف شناسایی نشده است؛ بنابراین در مجموع میتوان گفت که دیسک کمر میتواند منشأ ژنتیکی و ارثی داشته باشد که احتمالاً بهواسطه برخی عوامل محیطی مثل شیوه زندگی نادرست، عادات غذایی بد و آسیبها فیزیکی میتواند تحلیل دیسکها را در برخی افراد افزایش دهد. در مطالعه دیگر احتمال ابتلا به دیسک کمر در افرادی که در یکی از اقوام درجه یک خود سابقه این بیماری داشتهاند را تا چهار برابر بیشتر از سایر افراد عنوان کرده است.
درد دیسک کمر از دردهایی است که باعث می شود کیفیت زندگی بیمار کم شود و در موارد شدید روی فعالیت روزانه بیمار تاثیرات منفی خواهد گذاشت.
همانطور که به خوبی در این مقاله اشاره شده است، راه های درمانی بسیاری برای درمان دیسک کمر وجود دارد که براساس شرایط بیمار مورد استفاده قرار می گیرد.